تفرش در یک نگاه

تفرش در یک نگاه

پویا جوانمرد
| یکشنبه, ۱۶ اردیبهشت ۹۷ ساعت ۱۰:۰۰

تفرش، از شهرهای زیبا و قدیمی استان مرکزی است که در میان مجموعه‌ای از کوه‌های استوار قرار گرفته است.

مقاله‌های مرتبط:

شهر تفرش در بخش مرکزی شهرستان تفرش و در استان مرکزی واقع شده است. تفرش با مرکز استان یعنی شهر اراک در حدود ۸۵ کیلومتر فاصله دارد و در شمال شرق آن قرار دارد. جمعیت این شهر بر اساس آخرین سرشماری‌ها حدود ۱۷ هزار نفر و ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۱۹۷۰ متر است. زبان غالب مردم آن فارسی است، ولی در برخی از روستاهای اطراف زبان «تاتی» که از زبان‌های قدیمی منطقه نیز است، تکلم می‌شود.

تفرش

نمایی از شهر تفرش

تفرش در گذشته نام‌هایی همچون «گبرش» و «طبرس» نیز داشته است و قدمت آن به دوران پیش از اسلام برمی‌گردد. این شهر در دوره خلافت عمر به دست «مالک بن عام اشعری» فتح می‌شود و مردم آن به دین اسلام می‌پیوندند. دوران صفوی در تاریخ تفرش بسیار مهم بود تا جایی که علاوه بر راه یافتن تعدادی از سادات تفرش به دربار شاه عباس اول و گسترش نفوذ این شهر در دربار و آباد شدن بیش از پیش آن، تفرش تبدیل به یکی از شکارگاه‌های ایده‌آل برای شاهان صفوی نیز می‌شود. در دوران سلطنت ناصرالدین شاه قاجار نیز تفرش از ییلاقات برتر منطقه خوانده شده است.

مسجد جامع شش ناو تفرش

مسجد جامع شش ناو تفرش

از نقطه نظر جغرافیایی، تفرش در منطقه کوهستانی کشورمان قرار گرفته است. در شمال تفرش قله‌ای به نام «گندم کوه» به چشم می‌خورد که ۲۱۵۶ متر ارتفاع دارد. کوه دیگری به نام «قشلاق» از شمال و کوه‌های «منار» و «نقره کمر» از سمت جنوب شرق همچون حصاری اطراف تفرش را احاطه کرده‌اند. به سبب همین قرارگیری در میان کوه‌ها است که گاهی از این شهر با عنوان «چال تفرش» نیز یاد شده است. همچنین رود «آب کمر» نیز در تفرش جاری است.

به طور کلی می‌توان گفت که آب و هوای شهر تفرش نسبتا سرد و خشک است. ضمن آن ‌که به طور میانگین ۲۶۰ میلی‌متر در سال، سهم این شهر از بارندگی است.

گندم کوه تفرش

نمایی از گندم کوه و گردنه «نقره کمر» در مجاورت شهر تفرش

مردم روستاهای اطراف تفرش به کارهایی همچون زراعت، دامداری، باغداری و همچنین ساخت صنایع دستی مشغول هستند. از مهم‌ترین محصولات تفرش می‌توان به گندم و جو، انواع حبوبات، سیب، انگور، گردو، گلابی و بادام اشاره کرد. از مشهورترین سوغاتی‌های خوراکی شهر تفرش می‌توان «کفلمه»، «گوشفیل»، «ترخینه»، «شیره انگور»، «فتیر» و «باسلق» را نام برد. اما صنایع دستی هم در تفرش رونق فراوانی دارند و قالیبافی، قالیچه بافی، گلیم بافی، تفرشی دوزی، منبت‌کاری، معرق‌کاری، مسگری و آینه‌کاری از مهم‌ترین آن‌ها هستند که حتی جنبه صادراتی نیز دارند. در سفر به تفرش می‌توانید این‌ خوراکی‌ها یا صنایع دستی آن را به عنوان سوغات با خود به یادگار ببرید.

گوشفیل تفرش

گوشفیل، از سوغاتی‌های تفرش

یکی از زیباترین آئین‌های سنتی تفرش، آئین باران‌خواهی است که در روستای «کبوران» تفرش و سایر روستاها اجرا می‌شود. طبق این مراسم سنتی، در دهمین روز از ماه بهمن هر سال مردمی که لباس‌های سنتی خود را پوشیده‌اند و موسیقی‌های شاد محلی نیز می‌نوازند، از خداوند طلب باران و رزق حلال می‌کنند. این آئین سنتی زیبا با شماره ۱۰۶۰ در فهرست میراث معنوی آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است.

باران خواهی تفرش

اجرای مراسم باران خواهی در یکی از روستاهای تفرش

تفرش از دیرباز زادگاه اشخاص بزرگی در عرصه‌های مختلف علمی، دینی، سیاسی و هنری بوده است و از این جهت نیز می‌تواند بسیار به خود ببالد. «نظامی گنجوی» شاعر و نویسنده قرن ششم خورشیدی قطعا یکی از بزرگترین این شخصیت‌ها است که تفرشی بودنش در اسناد ثابت شده است. همچنین «میرزا اسماعیل خان لشکر نویس تفرشی» نویسنده کتاب «نخبه التواریخ» را نیز نباید از قلم انداخت.

از علما و روحانیون شاخص تفرش می‌توان به «شیخ طبرسی»، «میرعلام تفرشی»، «ملا مراد تفرشی» و بسیاری دیگر اشاره کرد. دکتر «سید محمود حسابی»، پدر علم فیزیک ایران به همراه «احمد پارسا»، بنیان گذار علم گیاه‌شناسی در کشور، «عباس سحاب»، پدر علم کارتوگرافی ایران و جغرافی دان برجسته از مشهورترین اساتید و دانشمندانی هستند که مایه افتخاری برای شهر تفرش به حساب می‌آیند.

آرامگاه دکتر حسابی تفرش

آرامگاه دکتر حسابی در شهر تفرش

تفرش دارای طیف گوناگونی از غذاهای محلی بسیار لذیذ است. «آش گندینه»، «پتله پلو»، «گوره ماست»، «گندله» یا کوفته تفرشی، «خورشت فسنجان با کشک»، «دوغ گرمه» یا همان کله جوش، «ترشی گردو»، «آبگوشت کشک بادمجان»، «آبگوشت قرمه سبزی» از مهم‌ترین غذاهای محلی تفرش هشتند. همچنین چوپان‌های منطقه نیز غذایی به نام «سنگ داغ» دارند که ترکیبی از شیر و سنگ و نان است. در سفر به تفرش حتما غذاهای محلی خوشمزه این شهر را امتحان کنید.

خورشت فسنجان با کشک تفرش

خورشت فسنجان با کشک، یکی از غذاهای محلی تفرش

تفرش به سبب تاریخچه کهنی که دارد، جاذبه‌های تاریخی فراوانی را در دل خود جای داده است که بازدید از آن‌ها برای علاقه‌مندان خالی از لطف نیست. «چهارطاقی بهاران» در روستای گبوران، «آرامگاه دکتر حسابی»، «سنگ نگاره‌های یازیلی چای»، «مسجد جامع شش ناو» از آثار دوره سلجوقی، «قلعه توس» در روستای خرازان، «آب انبار بلور» از آثار دوره قاجار، «تکیه زاغرم»، «بقعه شاهزاده محمد» از آثار دوره صفویه، «کاروانسرای خانک»، «خانه میرفخرایی»، «مقبره میر علام تفرشی» و «بقعه آقا مومن تفرشی» از شاخص‌ترین آثار تاریخی تفرش هستند.

آب انبار بلور تفرش

آب‌انبار بلور، از شاخص‌ترین آثار تاریخی واقع در شهر تفرش و مربوط به دوره قاجار

اما در بخش جاذبه‌های طبیعی نیز تفرش حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. «غار امجک»، «غار علی خورنده»، «چشمه آب معدنی گراو»، «آبشار قطره باران»، «دره ریزه»، «رودخانه آب کمر» و بسیاری از نقاط دیگر را می‌توان نام برد. همچنین طبیعت روستاهایی همچون «جلایر» و «قلعه محی‌الدین» نیز بسیار زیبا و دل‌انگیز است و می‌تواند از دیدنی‌های تفرش در بخش طبیعی باشد.

چشمه گراو تفرش

چشمه آب معدنی گراو

برچسب‌ها ایرانشناسی تفرش

دیدگاه  

    جستجوی تور، پرواز، هتل، رستوران و دیدنی‌ها...

    تبلیغات