ماهشهر در یک نگاه

ماهشهر در یک نگاه

مهتاب خسروشاهی
| دوشنبه, ۲۷ فروردین ۹۷ ساعت ۱۰:۰۰

 ماهشهر در جنوب غربی قرار گرفته است و با داشتن صنایع پتروشیمی نقش مهمی در اقتصاد کشور دارد.

ماهشهر در جنوب استان خوزستان و در فاصله‌ی ۱۱۰ کیلومتری اهواز قرار دارد. این شهر با وجود منطقه‌ی ویژه‌ی اقتصادی و اداره بنادر و کشتیرانی یکی از قطب‌های اقتصادی کشور به‌شمار می‌رود.

ماهشهر از قدیم شهری مهاجرپذیر بوده است و اقوام گوناگونی در آن در کنار هم زندگی می‌کنند. این شهر از دو بخش ماهشهر قدیم و ناحیه صنعتی تشکیل شده است.

بندر امام خمینی در محدوده‌ی ماهشهر و ۸ کیلومتری آن قرار دارد.

جغرافیای ماهشهر

ماهشهر

ماهشهر در جلگه‌ی خوزستان قرار دارد و خاک آن برای رشد گیاهان گرمسیری مناسب است. آب و هوای این شهر گرم و مرطوب است که این رطوبت در نیمه‌ی دوم مرداد تا شهریور به ۱۰۰ درصد هم می‌رسد.

تش باد یا بادهای گرم ماهشهر در محدوده‌ی تیر و مرداد می‌وزند. میانگین سالانه‌ی بارش باران در این شهر حدود ۲۳۳ میلیمتر است. ارتفاع آن از سطح دریا ۳ متر است و ۲۷۱۳ هکتار وسعت دارد. جنوب ماهشهر دارای خور است، به نام خور موسی که از از نظر اقتصادی و نیز استراتژیک مهم تلقی می‌شود.

اهواز و رامشیر همسایه‌های شمالی ماهشهر هستند. بندر ماهشهر از غرب به شادگان، از شرق به هندیجان و امیدیه و از جنوب به خلیج فارس می‌رسد. این شهر ۸۳ کیلومتر مرز آبی با خلیج فارس دارد.

نام ماهشهر

میدان مرکزی ماهشهر

قدیمی‌ترین نامی که از ماهشهر دیده می‌شود به دوره‌ی اردشیر اول از سلسله‌ی ساسانیان برمی‌گردد که ریواردشیر نام داشت. این نام بعدها به ریشهر تغییر کرد. نام ماهشهر در سفرنامه‌های تاریخی مهروبان، ماجول یا ماچول، ماژول و معشور یا معشوق ذکر شده است.

تاریخ ماهشهر

تاریخ ماهشهر

ماهشهر از بندرهای قدیمی حاشیه‌ی خلیج‌فارس به‌شمار می‌رود. وجود روستای صالحک که از دوره‌ی اشکانی به جا مانده، نشان می‌دهد در گذشته در آن محدوده زندگی جریان داشته است. در دوره‌ی ساسانیان این منطقه رونق داشته است، شاهد آن نام ریواردشیر است که اردشیر اول بر آن گذاشته بود.

در چند سفرنامه مانند نوشته‌های ابن بطوطه و ناصرخسرو از ماهشهر یاد شده است. ناصرخسرو آن‌را شهری بزرگ بر لب دریا با بازاری بزرگ توصیف کرده است.ابن بطوطه در سفرنامه‌اش ذکر کرده که از بندر ماچول تا هندوان که هندیجان امروزی است، زیر سایه‌ی درختان راه می‌رفتند.

نام بندر معشور در دوره‌ی صفویه کم‌رنگ بوده است تا اواخر قرن چهاردهم خورشیدی که بندر کوچکی بوده و کشتی‌های محلی در آن‌جا کار صادرات و واردات انجام می‌داده‌اند. ماهی‌گیری، کشاورزی و دامپروری بخشی دیگر از زندگی مردم ماهشهر بوده است.

ماهشهر

با ساخت راه‌آهن سراسری در دوره‌ی پهلوی اول و با توسعه‌ی بندر امام خمینی، ماهشهر جان دوباره‌ای گرفت. صادرات نفت خام از سال ۱۳۲۴ در ماهشهر آغاز شد. نفت از آغاجاری به پالایشگاه آبادان و از آبادان به ماهشهر می‌رسید. در دهه‌ی سی خورشیدی ماهشهر بهترین گزینه برای صادرات فراورده‌های نفتی پالایشگاه بود، زیرا در کنار خور موسی قرار داشت و نفتکش‌ها دسترسی خوبی به آن‌جا داشتند. در سال ۱۳۷۶ حجم تخلیه و بارگیری نفتی در این بندر نزدیک به ۱۴ میلیون تن بوده است.

ناحیه صنعتی ماهشهر

ماهشهر

غرب ماهشهر ناحیه‌ی صنعتی نام دارد. این منطقه از چند محله و کوی تشکیل شده است و بیشتر ساکنان آن در صنایع پتروشیمی مشغول به کار هستند. خانه‌های ناحیه صنعتی را پیمانکارهای غیرایرانی پیش از جنگ ساخته‌اند و میان آنها خانه‌هایی با سقف شیروانی و حیاط و باغ دیده می‌شود.

مردم ماهشهر

ماهشهر

ماهشهر مانند بیشتر شهرهای خوزستان قومیت‌های گوناگونی دارد که چند دسته‌ی کلی هستند. یک دسته از مردم ماهشهر تیره‌ای از کعبیان قبان عراق هستند که به دلیل شیوع طاعون در سال ۱۱۰۶ به آن‌جا آمدند. بومی‌های ماهشهر بندری به‌شمار می‌روند و شغل اغلب آنها ماهیگیری بوده است.

قنواتی‌ها از بهبهان به ماهشهر مهاجرت کرده‌اند و شغل بیشتر آنها کشاورزی بوده است. لرها و بختیاری‌ها و اقوام دیگر از حدود دهه‌ی ۲۰ به ماهشهر آمده‌اند و در کار کمرگ و صادرات مشغول بوده‌اند. پس از حمله‌ی عراق به ایران بخشی از مهاجران از آبادان و خرمشهر به ماهشهر رفتند و در همان‌جا ماندگار شدند.

تازه‌ترین مهاجرانی که ماهشهر را برای زندگی انتخاب کرده‌اند، اهل کهگیلویه و بویر احمد و لرستان هستند. اکنون از همه‌ی شهرها می‌توان مهاجرانی در ماهشهر دید که برای اشتغال در پتروشیمی ماهشهر به این بندر مهاجرت کرده‌اند.

گویش مردم بومی و قدیمی ماهشهر از نظر آواشناسی شبیه به گویش آبادانی و بوشهری و از نظر دستوری شبیه به گویش بختیاری و بوشهری است. از این رو، دو زبان در ماهشهر می‌شنویم، فارسی با گویش ماهشهری و عربی که  تحت تاثیر کشورهای عرب زبان که  زمانی جزو ایران بوده و اکنون در همسایگی ایران قرار دارند.

ماهشهر

نوروز، چیدن هفت‌سین، خانه‌تکانی و دید و بازدید مانند همه‌ی شهرها از دیرباز در ماهشهر هم رسم بوده است. علاوه بر این‌ها رسم بوده که مردان جوان حدود یک هفته پیش از نوروز گروهی به صحرا می رفتند و چادر می‌زدند. آیین به صحرا رفتن هنوز تا حدی در این منطقه باقی مانده است.

سوغات ماهشهر

بازار ماهشهر

انواع ماهی تازه‌ی جنوب، میگو و خرما از سوغاتی‌های ماهشهر هستند.

خوراک محلی ماهشهر

گتگتو

در یک شهر بندری چه غذایی لذیذ‌تر از ماهی و میگوی تازه پیدا می‌کنید؟ ولی ماهشهر گذشته از غذاهای جنوبی مانند ماهی، دو خوراک محلی هم دارد.

خپولک یا گت‌گتو که پایه‌ی اصلی آن گیاه گت‌گتو است، خوراکی است که مانند پیراشکی سس‌اش را درون خمیر می‌ریزند و سرخ می‌کنند. محلی‌ها آن‌را در تنور می‌پزند. گاهی هم آن‌را با سس گوشت می‌پزند که خوراکی خوش‌مزه شبیه به پیراشکی گوشت است. تنگیله نوعی نان است که در تابه آماده می‌شود.

دیدنی‌های ماهشهر

خور موسی

جاذبه‌های طبیعی ماهشهر زیباترین دیدنی‌ آن به‌شمار می‌روند. خور موسی گذشته از منظره‌ی دلپذیری که دارد با داشتن گونه‌های جانوری متنوع مانند دلفین و فلامینگو مکانی فراموش‌نشدنی است.

ماهشهر

ماهشهر دیدنی‌های طبیعی و تاریخی دیگری دارد، مانند پارک ساحلی خور، پارک ارم با امکان قایق‌سواری، پارک پرندگان و باغ حیوانات،‌ باقی‌مانده‌ی عمارت تاریخی تل کافران یا تل کافرون، خرابه‌های آبادی ریشهر در شمال شرقی ماهشهر، آرامگاه سید صالح در خیابان مطهری،‌ زیارتگاه شاهزاده حمزه در ۲۵ کیلومتری ماهشهر به هندیجان، شهر باستانی آسک در جنوب شرقی هندیجان و روستای باستانی صالحک در شرق هندیجان. 

برچسب‌ها لوکیشن

دیدگاه  

    تبلیغات