کاشان در یک نگاه

کاشان در یک نگاه

فاطمه محمدی
| یکشنبه, ۲۲ دی ۹۸ ساعت ۲۱:۰۰

کاشان شهری تاریخی و کویری در دامنه رشته‌کوه‌های مرکزی ایران است. کاشان را می‌توان مهد تمدن و فرهنگ سنتی ایران با قدمتی برابر با ۷۰۰۰ سال دانست.

همه ما کاشان را با خانه‌های تاریخی زیبایی‌اش می‌شناسیم، کاشان یکی از شهرهای کویری زیبای ایران است که قدمتی برابر با ۷۰۰۰ سال دارد.

کاشان شهری کویری است با زمستان‌های سرد و خشک و تابستان‌های گرم. ماه اردیبهشت در کاشان به‌عنوان یک ماه خاص شناخته می‌شود، به دلیل برگزاری مراسم گلاب‌گیری در این فصل، توریست‌های زیادی از داخل و خارج ایران به کاشان سفر می‌کنند.

جغرافیا

کاشان

کاشان شهری در شمال استان اصفهان در میان کوه‌های کرکس نطنز و کویر مرکزی ایران است. قله‌های رشته‌کوه‌های کرکس و قله گرگش، دو قله رفیع در نزدیکی کاشان هستند که این قله‌ها به‌عنوان رصدخانه ملی معرفی‌شده‌اند. قله اردهال در غرب کاشان، بلندترین نقطه از ارتفاعات کاشان در نزدیکی روستاهای مشهد اردهال، نشلج و مزوش اردهال قرار دارد که با نام‌های «دماوند کاشان» و «بام کاشان» شناخته می‌شود.

تاریخچه

کاشان

همان طور که اشاره کردیم، کاشان یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است که اولین تمدن شهرنشینی هم در تپه باستانی سیلک در کاشان شکل گرفت. تپه سیلک در ۳ کیلومتری جنوب غربی سیلک قرار دارد که قدمتی برابر با ۷۰۰۰ سال دارد. ۵۰۰۰ سال پیش، آریایی‌ها، ساکنان تپه سیلک را شکست دادند و در این منطقه سکنی گزیدند.

در دوران اسلامی، از کاشان به‌عنوان یک شهر بسیار کوچک یادشده است. در طی حمله مغول‌ها، کاشان به‌کلی ویران شد و کمی بعد دوباره بازسازی شد. در عصر صفوی، کاشان یکی از مهم‌ترین شهرهای ایران بود و اغلب پادشاهان در این شهر سکونت داشتند. پس از عصر صفوی، آشوب‌هایی در کاشان رخ داد و در دوره قاجار صنعت در این شهر روبه‌زوال رفت.

وجه‌تسمیه

کاشان

کلمه کاشان در فرهنگ‌ها به معنی کاشانه، خانه، همچنین به معنای معبد و جایگاه جشن و دل‌آرایی آمده است، در لغت‌نامه دهخدا و لغت‌نامه کاشان به معنی گونه‌ای مسکن و نام شهر است. البته نظرات در مورد وجه‌تسمیه کاشان مختلف است بعضی کاشان را تغییریافته «کاهفشان» و برخی دیگر از صاحب‌نظران ریشه کاشان را در کلمات کاس رود، کاسیان، قاسان و... می‌دانند.

البته در بعضی کتب تاریخی از کاشان بانام کاسان که از کاسو (نام قومی به همین نام در قدیم که در منطقه آران یا قفقاز فعلی) گرفته‌شده هم نام‌برده می‌شود. هنوز هم مردم این شهر، کاشان را کاشو یا کاشون که در واقع تغییریافته کاسو است، معرفی می‌کنند.

فرهنگ و مردم‌شناسی

پوشش

پوشش محلی کاشان

پوشش سنتی شهر کاشان، بیشتر در روستای ابیانه دیده می‌شود، در کاشان هم از پوشش سنتی استفاده می‌شود، ولی استفاده از لباس‌های سنتی در ابیانه بیشتر رواج دارد. پوشش مردان از عصر صفوی تا امروز عبارت است از: کلاه نمدی٬ قبا، زیرپوش قبا به نام ارخالق، شال کمر، شلوار گشاد از جنس کرباس یا متقال، گیوه محلی و پوشش زمستانی کمر چین یا سردار، کفش چرمی یا چموش و نوعی قبا از پارچه قصب یزدی، جبه یا شنل ترمه‌ای٬ کلاه کله‌قندی دست‌دوز با نقشه‌ای هندسی و یک نوع عرقچین که با ابریشم رنگارنگ دارای نقش جالب است که عرقچین تار نامیده می‌شود.

چارقد، پیراهن بلند گلدوزی شده، شلوار یا شلیطه، آرخالق، چموش از لباس‌های سنتی زنان در ابیانه و کاشان است.

آداب و رسوم

گلاب گیری

بسیاری از مناسبت‌های مختلف مثل چهارشنبه‌سوری و عید، در کاشان با آداب و رسوم خاصی برگزار می‌شود، ولی یکی از خاص‌ترین آداب و رسوم و مراسم‌های کاشان گلاب‌گیری است. گلاب‌گیری آیینی ساله است که در طول تاریخ تغییرات زیادی داشته است.

فرآیند گلاب‌گیری به این شکل است که دیگ‌های بزرگ را پر از گلبرگ‌های گل محمدی و آب کرده روی هیزم می‌گذارند و گلاب را با تقطیر به دست می‌آورند. پیش از این برای مراسم گلاب‌گیری دیگ مخصوص و گل‌های محمدی را کنار رودخانه‌ها می‌بردند و ضمن خواندن ادعیه مذهبی مراسم را انجام می‌دادند.

گلاب گیری

عزاداری در ایام شهادت امام حسین (ع) در کاشان با حال و هوای خاصی برگزار می‌شود. مردم کاشان در ظهر عاشورا نخل بلند می‌کنند. بلند کردن و حمل کردن خیمه هم یکی دیگر از واجبات مراسم عاشورا در کاشان است.

در روز تاسوعای حسینی مردم کاشان نانی به نام نان عباسعلی را در زیر نخل به‌عنوان نذری پخش می‌کنند. این نان یک نوع نان شیرمال ساده است که نذر سلامت بچه‌ها می‌شود.

عاشورا در کاشان

غذای سنتی روز عاشورا در کاشان گوشت لوبیاب است. این غذا از گوشت گوسفندی و لوبیا سفید تهیه می‌شود و در آن از رب استفاده نمی‌شود. این غذا مثل آبگوشت در ظرف‌های کاسه مانند ریخته می‌شود و با نان خورده می‌شود.

صنایع دستی

زری بافی

از جمله صنایع‌دستی کاشان می‌توانیم به زری‌بافی، مخمل بافی، شعربافی، زیلوبافی، سفال و معرق چوب اشاره‌کنیم.

غذای محلی

آبگوشت

گوشت و لوبیا، آبگوشت لوبیا سفید، کوفته آب سماق کاشانی، خورش نخود آله، جوجویی تاس کباب کاشانی، چلودیزی از غذاهای محلی کاشان است.

آبگوشت لوبیا سفید یکی از محبوب‌ترین غذاهای محلی در کاشان است که در واقع نوعی آبگوشت است که با لوبیا سفید پخته می‌شود. برای تهیه این آبگوشت از گوشت گوسفند، پیاز، رب گوجه‌فرنگی و لوبیا سفید محلی کاشان استفاده می‌کنند.

سوغات

عرقیجات گیاهی

یکی از محبوب‌ترین سوغاتی‌های کاشان عرقیات گیاهی است. کاشان از قدیم‌الایام به داشتن بهترین عرقیات گیاهی مشهور است، به‌خصوص گلاب. عرقیات گیاهی در کاشان به شیوه‌ی سنتی یعنی در دیگ‌های مسی و به‌شکل دستی انجام می‌شود.

از دیگر سوغاتی‌ها می‌توان به شیرینی حاجی بادومی، کلوچه سنتی، باقلوا، پشمک و قطاب اشاره کنیم.

جاذبه‌های گردشگری

جاذبه‌های تاریخی

باغ فین

و اما جاذبه‌های تاریخی این شهر کهن، که بدون شک اولین و دیدنی‌ترین جاذبه تاریخی و یکی از زیباترین جاهای دیدنی کاشان، تپه‌های باستانی سیلک است که در فاصله کمی با مرکز شهر قرار دارد. از دیگر جاذبه‌های تاریخی کاشان باید به آتشکده نیاسر، باغ فین، حمام فین (قتلگاه امیرکبیر)، چشمه سلیمانیه، خانه آل یاسین، خانه تاریخی تاج، امامزاده مشهد اردهال، آرامگاه سهراب سپهری، بازار تاریخی کاشان، مسجد آقابزرگ، خانه طباطبایی، خانه بروجردی‌ها، خانه عامری‌ها (هتل عامری‌ها) و مدرسه سلطانی، شهر تاریخی نوش آباد اشاره کنیم.

خانه بروجردی ها

جاذبه‌های طبیعی

آبشار نیاسر

چشمه سلیمانیه کاشان، روستای خنب، روستای دره، روستای کمال‌الملک، روستای ون، روستای آذران برزک در ۷۲ کیلومتری جنوب کاشان، آبشار نیاسر بخشی در شهرستان کاشان، روستای ویدوجا، روستای غیاث‌آباد، روستای باریکرسف، روستای نشلج، روستای اسحق‌آباد از جاذبه‌های طبیعی کاشان هستند.

اگر در حال برنامه‌ریزی سفر به اصفهان و کاشان هستید،‌ در کجارو می‌توانید با مقایسه تورهای ده‌ها آژانس‌ مسافرتی معتبر، ارزان‌ترین و مناسب‌ترین تور اصفهان و تور کاشان را انتخاب کرده و به‌راحتی خریداری کنید.

برچسب‌ها کاشان ایرانشناسی

دیدگاه  

    جستجوی تور، پرواز، هتل، رستوران و دیدنی‌ها...

    تبلیغات