سوغات ارومیه چیست؟

سوغات ارومیه چیست؟

فاطمه محمدی
| شنبه, ۹ دی ۹۶ ساعت ۱۳:۱۵

ارومیه یکی از کلان‌شهرهای ایران است که مرکز استان آذربایجان غربی و شهرستان ارومیه در شمال غربی ایران که در منطقه آذربایجان واقع‌شده است.

ارومیه، کلان‌شهری در خطه شمال غربی ایران است که به دلیل وجود دریاچه ارومیه در این شهر، در چند سال گذشته در مرکز توجهات بوده و وضعیت نامناسب این دریاچه مدتی است که تمام ایرانیان را نگران کرده است.

اما این شهر زیبا تاریخ پرباری دارد که بد نیست اشاره‌ای کوچک به تاریخ شهر ارومیه بیندازیم.

سوغات ارومیه

تصویر هوایی ارومیه

ارومیه به‌عنوان شهر، دارای اولین بیمارستان به شیوه نوین، نخستین مرکز آموزش پزشکی، اولین مدرسه به شیوه نوین، اولین شبکه تلویزیون محلی، اولین نشریه محلی در ایران، پایتخت والیبال ایران و دومین شهر پرترافیک ایران شناخته می‌شود.

سوغات ارومیه

تجمع مردم ارومیه هنگام بازدید احمد شاه

ارومیه لقب‌های زیادی دارد که ازجمله آن‌ها می‌توان به دارالنشاط، پاریس ایران، شهر آب، شهر ادیان، مذاهب و اقوام اشاره کرد. در دوره پهلوی نام ارومیه مدتی به رضائیه تغییر پیدا کرد.

سوغات ارومیه

عمارت سه‌گنبد ارومیه، محل احتمالی دفن جلال الدین خوارزمشاه

عقیده بسیاری از متخصصان بر این باور است که شهر ارومیه در هزاره دوم قبل از میلاد مسیح تاسیس شده است. کلمه اور در زبان آشوری به معنای شهر است، و میه به معنای آب است، درواقع ارومیه در زبان آشوری به معنای شهر آب است.

سوغات ارومیه

دریاچه ارومیه قبل از خشکی

سوغات ارومیه

دریاچه ارومیه بعد از خشکی

پس از بررسی تاریخچه و ریشه نام شهر ارومیه، به بحث خوشمزه سوغاتی‌های این شهر می‌رسیم. ارومیه شهر خوش آب و هوایی است و در فصل تابستان یکی از بهترین مقاصد برای گردشگری است.

سوغاتی‌های ارومیه بیشتر خوراکی هستند و اگر به این شهر بروید محال است که با نقل‌های خوشمزه ارومیه و یا عرق‌های سنتی برنگردید. با ما همراه باشید تا سوغاتی‌ها و صنایع‌دستی ارومیه را بهتر بشناسیم:

خوراکی ها

نقل ارومیه

سوغات ارومیه

نقل محبوب‌ترین و پرطرفدارترین سوغات ارومیه است. نقل از گذشته در میان ما ایرانی‌ها جایگاه خاصی داشته و در بسیاری از مواقع به‌جای قند در کنار چای مصرف می‌شده است. امروز بسیاری از نقل‌هایی که در سطح شهرها دیده می‌شود با دستگاه ساخته می‌شود، درگذشته ساخت نقل به روش سنتی کاری بسیار سخت بود.

سوغات ارومیه

برای تهیه نقل به روش سنتی ابتدا شکر را حرارت می‌دهند تا ذوب شود و سپس مغزهایی از خشکبار را به آن اضافه می‌کنند و در نهایت اسانس و مزه موردنظر را به آن اضافه می‌کنند. طعم‌دهنده‌های رایج در ارومیه برای مزه‌دار کردن نقل عبارت‌اند از بیدمشک، دارچین، زعفران، وانیل و اسانس میوه‌های مختلف.

نقل‌ها از نظر اندازه هم دسته‌بندی‌هایی دارند و در اندازه‌های ریز، متوسط و درشت به فروش می‌رسند. می‌توان گفت نقل یکی از خوشمزه‌ترین سوغاتی‌های ارومیه است.

نقل‌های ارومیه در مزه‌های مختلفی ازجمله نقل بیدمشک، نقل زعفرانی و نقل گل محمدی عرضه می‌شود و به دلیل محبوبیت این سه طعم مختصر توضیحی در رابطه با هر یک از طعم‌ها در ادامه شرح داده می‌شود.

نقل بیدمشک

سوغات ارومیه

بیدمشک یکی از گیاهان بومی ارومیه است. برای تهیه نقل بیدمشک، خلال بادام را برای مدتی در گیاه بیدمشک می‌خوابانند و سپس روکش سفید را از شکر و آب باهم ترکیب می‌کنند. پس از طی کردن این مراحل نقل تقریبا آماده سرو شدن است، ولی درنهایت فن نهایی بر روی کار اجرا می‌شود. برای بهتر شدن مزه نقل‌ها در انتها به نقل‌ها عرق بیدمشک اضافه می‌کنند. عمل معطر کردن خلال بادام با عرق بیدمشک کاری بسیار هزینه‌بر است و باید توجه کرد که بسیاری از نقل‌ها با اسانس بیدمشک معطر شده‌اند. نقل بیدمشک به نقل ابریشمی معروف است، چون ظاهری شبیه به ابریشم دارد.

نقل زعفرانی

سوغات ارومیه

مراحل تهیه نقل زعفرانی هم شبیه به مراحل تهیه نقل بیدمشک است با این تفاوت که در تهیه این نقل از گردو برای مغز استفاده می‌شود و برای روکش کردن نقل‌ها از اسانس زعفران استفاده می‌شود.

نقل گل محمدی

سوغات ارومیه

گل محمدی عطر و بویی خوش دارد و ما ایرانی‌ها در تهیه دوغ، ماست و بسیاری از خوراکی‌های دیگر از آن به‌عنوان یک اسانس خوش‌بوکننده و طعم‌دهنده استفاده می‌کنیم. طرز تهیه نقل گل محمدی هم شبیه به تهیه نقل بیدمشک است با این تفاوت که در مرحله مزه‌دار کردن از گل‌های خشک‌شده محمدی استفاده می‌شود و ظاهری بسیار زیبا و وسوسه‌کننده دارد.

حلوای هویج ارومیه

undefined

حلوای هویج ارومیه

حلوای هویج، از سوغاتی‌های محبوب ارومیه است. حلوای هویج از گردو، شیره انگور و هویج درست می‌شود. مردم ارومیه از حلوای هویج به‌عنوان خوراکی ویژه شب یلدا استفاده می‌کنند و تهیه این خوراکی در شب یلدا در سایر شهرهای استان آذربایجان غربی هم رواج دارد. اگر به ارومیه سفر کردید حتما حلوای هویج را امتحان کنید.

حلوای گردو

حلو گردویی

حلوای گردو یکی از لذیذترین خوراکی‌های ارومیه است. حلوای گردو به جهت داشتن گردو و شیره انگور طبعی بسیار گرم دارد به همین دلیل استفاده از آن در شب‌های سرد بسیار مرسوم است. برای تهیه حلوای گردو، در یک دیگ مسی شیره انگور، گلوکز و شکر را حرارت می‌دهند و بعد از اینکه مواد به جوش آمد، گیاه چوبک را به آن می‌افزایند و به مدت دو تا سه ساعت در دستگاه مخصوصی هم می‌زنند تا سفت شود و در پایان مغز گردو و پسته را به آن اضافه می‌کنند. شهرت و محبوبیت این حلوا به حدی است که علاوه بر مصرف این حلوا در ارومیه مقدار بسیاری از آن به دیگر نقاط ایران صادر می‌شود و به‌عنوان یک سوغات محبوب از شهر ارومیه موردتوجه بسیاری از مردم است.

عرقیات ارومیه

سوغات ارومیه

استان آذربایجان غربی یکی از خوش آب و هوا ترین استان‌های ایران است که به دلیل مساعد بودن آب و هوای این منطقه گیاهان دارویی و کوهی زیادی در این منطقه پرورش داده می‌شود. از بسیاری از گیاهان دارویی و کوهی عرقیجات تهیه می‌شود که این عرق‌ها برای درمان بسیاری از بیماری‌ها مفید و مؤثر است. از معروف‌ترین عرقیات ارومیه می‌توان به عرق بیدمشک و بادرنجبویه اشاره کرد. از دیگر عرقیجات مفید این منطقه می‌توان به عرق بهارنارنج، گلاب، بومادران، برگ بید، برگ گردو، بابونه، پونه، ترخون، پیچک، خاکشیر، شاتره، شوید، شنبلیله، گل‌گاوزبان، کلپوره، کیالک، کاکوتی، کاسنی، کرفس، مرزه، نسترن، کاهو، هندوانه کوهی، یونجه و هفت گیاه اشاره کرد.

سوغات ارومیه

عرق بیدمشک و بادرنجبویه، از محبوب‌ترین و فراوان‌ترین عرقیات ارومیه است که بد نیست نگاهی کوتاه به خواص این عرق‌ها بیندازیم:

عرق بیدمشک

سوغات ارومیه

بیدمشک گیاهی است که به فراوانی در آذربایجان غربی یافت می‌شود و در بسیاری از زمینه‌ها از آن استفاده می‌شود. از عرق بیدمشک برای معطر کردن غذا، شربت استفاده می‌شود. ازجمله خواص دارویی عرق بیدمشک می‌توان به درمان سرگیجه، کم‌خونی و تقویت قلب اشاره کرد.

عرق بادرنجبویه

سوغات ارومیه

بادرنجبویه داروی موردعلاقه ابوعلی سینا بود که جهت تقویت قلب و انبساط روح تجویز می‌کرده است. استفاده از بادرنجبویه به‌عنوان داروی ضدافسردگی در قرن هفدهم رواج داشته است. آزمایش‌های جدید بر روی حیوانات نشان می‌دهد که این گیاه همانند یک داروی مسکن بر روی دستگاه عصبی مرکزی عمل می‌کند و به همین دلیل آرام‌بخشی مؤثر است. از بادرنجبویه برای درمان ضایعات ویروس مثل تبخال هم استفاده می‌شود.

شیرینی‌های سنتی ارومیه

شیرینی‌های ارومیه قدمت بسیاری دارد و از گذشته در ارومیه افراد به پخت شیرینی مشغول بودند، ولی امروز به‌صورت کارگاهی پخته می‌شود. ازجمله شیرینی‌های سنتی ارومیه می‌توان به لوزانک، تنور شیرینی سی، سوجوق، تره حلوا، دوشاب حلوا و نسا حلوا اشاره کرد.

لوزانک

سوغات ارومیه

لوزانک یا باستخ در زبان محلی ارومیه، شیرینی است که از شیره انگور، نشاسته، گلاب و آب تهیه می‌شود و در ظاهر به مسقطی شباهت دارد. برای تزئین لوزانک از مغز پسته و گردو استفاده می‌شود.

تنور شیرینی سی

در تهیه این شیرینی، از ماست و آرد استفاده می‌شود. پس از مخلوط کردن ماست و آرد به شیرینی شکر اضافه می‌شود و بعد از فرم دادن به خمیر روی آن تخم‌مرغ زده و در تنور می‌گذارند و این شیرینی انتخاب خوبی به‌عنوان سوغات است.

سوجوق

سوغات ارومیه

سوجوق از شیرینی‌های خوشمزه ارومیه است. برای تهیه سوجوق از شیره انگور و نشاسته و گلاب استفاده می‌شود. پس از مخلوط کردن این مواد خمیری حاصل می‌شود که داخل آن را بامغز گردو پر می‌کنند، سپس به‌صورت نواری گرد به آن شکل می‌دهند، به قطعه‌های کوچک برش می‌زنند و با پودر نارگیل آن را تزئین می‌کنند.

نان‌های سنتی

سوغات ارومیه

خوراکی‌های خوشمزه ارومیه تمامی ندارد، یکی از لذیذترین خوراکی‌ها و سوغاتی‌های ارومیه، نان‌های سنتی این شهر است. ازجمله نان‌های سنتی ارومیه می‌توان به تنوره چره، یخاچره، ارده، جزلا چره و تاواچره اشاره کرد.

تنور چره نانی سنتی است که در بسیاری از روستاهای آذربایجان پخته می‌شود. ازجمله مواد استفاده‌شده در این نان می‌توان به چره آرد گندم، نمک و آب اشاره کرد.

سوغات ارومیه

یخاچره نانی است که از ترکیب آرد گندم و شیر تهیه می‌شود و روی آن را با زرده تخم‌مرغ آغشته می‌کنند.

نان ارده، از ترکیب آرد و شیر و خمیر نان به وجود می‌آید. پس از ترکیب مواد و تقسیم خمیر به قطعات کوچ روی آن را با زرده تخم‌مرغ می‌پوشانند و سپس آن را در روغن سرخ می‌کنند.

جزلا چره نانی است که از ترکیب آرد و کمی پیاز و دنبه پخته می‌شود. و اما نان تاواچره، این نان لذیذ از ترکیب آرد گندم، آب و گردو تهیه می‌شود.

صنایع‌دستی

سوغات ارومیه

در کنار خوراکی‌های خوشمزه ارومیه، نباید صنایع‌دستی زیبای این شهر را فراموش کرد. صنایع‌دستی ارومیه کم نیستند و ازجمله آن‌ها می‌توان به گلیم، معرق، سفالگری، جاجیم، منجوق‌دوزی، وسایل چوبی، رنگرزی و چاپ‌های سنتی و منبت‌کاری اشاره کرد.

فرش 

سوغات ارومیه

ارومیه را می‌توان به‌عنوان یکی از قطب‌های فرش دست‌باف ایران شناخت که سهم زیادی از صادرات فرش کشور متعلق به این منطقه است. در میان شهرهای استان‌های آذربایجان غربی خوی، ارومیه، تکاب، بوکان، شاهین‌دژ و میاندوآب در زمینه بافت فرش نفیس پیشرو هستند، اما در این میان فرش ریز ماهی و افشار آهنین شهرهای خوی و تکاب به دلیل ظرافت و استحکام بالا شهرت زیادی دارند و حتی در سطح بین‌الملل هم شناخته‌شده است. ازجمله شاخص‌ترین ویژگی‌های فرش دستباف آذربایجان غربی رنگ و طرح آن است، که علاوه بر ثابت بودن زیباست.

ظریف‌کاری

سوغات ارومیه

یکی از رایج‌ترین صنایع‌دستی ارومیه ظریف‌کاری بر روی چوب است. در این هنر زیبا بر اساس یک طرح مشخص قطعات چوب را بر روی شی‌ء توسط چسب قرار می‌دهند و مراحل انجام این کار شباهت بسیاری با منبت‌کاری دارد. چوب مورداستفاده در ظریف‌کاری چوب درخت سنجد، گلابی، گردو، صنوبر و سرو است.

رودوزی

رودوزی

رودوزی از شاخه‌های هنر سوزن‌دوزی است که برای ایجاد آن روی پارچه ساده را به‌وسیله نخ‌های ابریشمی رنگی می‌پوشانند و ایجاد طرح بر روی این پارچه‌ها بیشتر یک طرح و نقشه‌های ذهنی است. این کار توسط زنان و دختران خانه‌دار در کنار کارهای روزمره برای پر کردن اوقات بیکاری انجام می‌شود.

پیکرتراشی

سوغات ارومیه

پیکرتراشی در ارومیه هنر ایجاد مجسمه‌های از جنس چوب است. درواقع پیکرتراشی همان هنر ساخت مجسمه‌های سنگی  یا چوبی است که از قرن‌ها پیش رایج بوده است. قدمت این هنر در ایران بسیار قدیمی است، چرا که در آثار تخت جمشید نیز از نقش برجسته تا مجسمه می‌توان شاهد بود.

رنگرزی و چاپ‌های سنتی

پارچه رنگرزی

کلیه فرآورده‌هایی که به‌وسیله قلم‌مو، قالب و شابلون رنگ‌آمیزی می‌شود و پذیرای نقش می‌شود جزو چاپ‌های سنتی به‌حساب می‌آیند، البته در آذربایجان غربی عمدتا در زمینه رنگرزی فعالیت می‌کند و ازجمله شهرهای فعال در این زمینه می‌توان به ارومیه اشاره کرد.

صنایع چوبی ارومیه

سوغات ارومیه

از هنرهای قدیمی شهر ارومیه که از قرون گذشته به‌جامانده و اکنون به‌عنوان سوغات ارومیه بسیار محبوب است، می‌توان به منبت‌کاری اشاره کرد. علاوه بر منبت‌کاری هنر‌های قلم‌زنی و معرق‌کاری، در شهر ارومیه رواج دارند. هنرمندان منبت‌کار این شهر، هنر خود را در قالب جعبه‌های تزیینی، تابلو‌ها و ظروف چوبی به نمایش گذاشته‌ و به‌عنوان سوغات ارومیه عرضه می‌کنند. منبت‌کاران این شهر برای ساخت آثار خود از چوب گردو بهره می‌برند. این هنرمندان، چوب موردنیاز خود را در فصل پاییز و زمستان که زمان برش آن‌هاست از شهر سنندج تأمین می‌کنند و دلیل این امر نیز جنس مرغوب و رنگ‌های مناسب چوب درختان این شهر است. از طرح‌های زیبای مورداستفاده در آثار منبت شهر ارومیه گل و مرغ، گل‌وبوته و ختایی هست.

عکس کاور از :مومنی

دیدگاه  

    جستجوی تور، پرواز، هتل، رستوران و دیدنی‌ها...

    تورهای برگزیده

    تورهای برگزیده

    تبلیغات