دیدنی‌های خمین؛ شهر تمدن‌های زیرزمینی

شیدا  خرمشاهی
شنبه، ۲ مرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۴:۰۶
دیدنی‌های خمین؛ شهر تمدن‌های زیرزمینی

در خمین، میراث کهن و گنجینه‌های تاریخی و ارزشمند زیادی از ادوار مختلف به یادگار مانده است که هویت بومی و فرهنگی این سرزمین را نشان می‌دهد.

نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۷/۰۶/۱۴ منتشر شده و در تاریخ ۱۴۰۰/۰۴/۲۲ به‌روزرسانی شده است.

خمین یکی از شهرهای جنوبی استان مرکزی است که در دشتی نسبتا هموار واقع شده و کوه‌های اطراف، آن را در برگرفته‌اند. برخی خمین را عربی شده «همایون» می‌دانند که برطبق اسطوره های ایرانی به دست «همای» دختر «بهمن» ساخته شده است. برخی دیگر نام این شهر را بر گرفته از واژه «خمیهن» که واژه‌ای زرتشتی است و از ترکیب دو کلمه «خوی» و «میهن» تشکیل شده است، قلمداد می‌کنند.

در این دیار تاریخی، میراث کهن و گنجینه‌های ارزشمند زیادی از جمله قلعه‌های باستانی فراوان، شهرهای زیرزمینی و دستکندهای بی‌شمار و امامزاده و کبوترخانه‌های بسیار از ادوار مختلف به یادگار مانده که هویت بومی و فرهنگی این سرزمین را نشان می‌دهد. در این مطلب مهم‌ترین جاهای دیدنی خمین، این شهر زیبا و باستانی را به شما معرفی می‌کنیم.

دستکندها و شهرهای زیرزمینی و تاریخی

چراغ های دستکندها و شهرهای زیرزمینی و تاریخی

عکس‌ از وب‌سایت جاذبه‌ها

دستکندها و شهرهای زیرزمینی و تاریخی این شهر، نمونه کم‌نظیر و بی‌همتایی از نبوغ مردمان این دیار در حوزه دفاعی و پدافند غیرعامل هستند که قدمت آن‌ها به دوران سلجوقیان و ایلخانان باز می‌شود. این شهرهای زیرزمینی با معماری کهن و ماهرانه و دالان‌های تو در توی اسرارآمیز و حیرت آور از جاذبه‌های دیدنی شهر خمین هستند. نمونه جذاب این دستکندها و شهرهای زیرزمینی، «گوردخمه» روستای سرکوبه است که به ثبت آثار ملی ایران نیز رسیده است.

موزه و قلعه سالار محتشم (موزه مردم شناسی خمین)

موزه و قلعه سالار محتشم (موزه مردم شناسی خمین)

عکس‌ از وب‌سایت avaparsi

قلعه سالار محتشم یکی از دیدنی‌های پرطرفدار و معروف خمین است که در اواخر دوره قاجاریه به دست «میرزا علی خان سالار محتشم» ساخته شده است. این روزها این قلعه تغییر کاربری داده و مردم آن را به‌عنوان «موزه مردم‌شناسی خمین» می‌شناسند که لوازم و ابزار معیشتی مردم خمین را در معرض عموم به نمایش گذاشته است.

مجموعه تاریخی بیت امام خمینی

محوطه و فضای سبز مجموعه تاریخی بیت امام خمینی

عکس‌ از وب‌سایت curiosity

این بنای تاریخی منزل پدری «امام خمینی» است که از دوران قاجاریه در بافت تاریخی شهر خمین در محله‌ای به نام «سه پل» در شمال رودخانه خمین به‌جای مانده است. این عمارت بی‌نظیر حدود ۲۵۰۰ متر مربع مساحت دارد و نزدیک به ۱۷۵ سال عمر کرده است. مجموعه تاریخی بیت امام،‌ عمارتی چهارهسته‌ای است که از پنج خانه بزرگ و یک خانه کوچک تشکیل می‌شود و برخلاف معماری‌های سنتی ایرانی، در این عمارت هیچ‌کدام از حیاط‌ها نقش حیاط مرکزی را ندارند.

سنگ‌نگاره‌های تیمره

نقش گوزن و آهو در سنگ نگاره های تیمره

عکس‌ از وب‌سایت تیشینه

تیمره، منطقه‌ای باستانی و صخره‌ای در شهر خمین است که ۲۱ هزار سنگ‌نگاره اسرارآمیز و شگفت‌انگیز را در دل خود جای داده است. سنگ‌نگاره‌های تیمره خمین، با نقوش منحصر‌ به ‌فرد، ۴۰ هزار سال تاریخ کشور را روایت می‌کنند و حرف‌های زیادی برای گفتن به گردشگران دارند. کهن‌ترین خط کشف‌شده در ایران نیز متعلق به سنگ‌نگاره‌های تیمره است. همچنین یک سوم الگوی کتیبه‌های خطی و تصویری موجود در باغ کتیبه‌های «کاخ‌ نیاوران تهران» نیز متعلق به تیمره هستند.  

امامزاده ابوطالب

گنبد فیروزه ای و طرح های اسلیمی امامزاده ابوطالب

عکس‌ از وب‌سایت avaparsi

این بقعه، بنایی باشکوه و تاریخی از دوران صفویان است که میان اهالی خمین به «شاهزاده ابوطالب» نیز شهرت دارد. بنای این بقعه شامل ایوان، گنبد، حرم، ضریح و صحن می‌شود.

مجموعه تفریحی کوه بوجه

مجسمه عقاب در مجموعه تفریحی کوه بوجه

عکس‌ از وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان

کوه بوجه یکی از کوه‌های جنوبی خمین است که به‌شکل یک زنگوله در وسط دشت خمین قرار گرفته است و از نظر فیزیکی کوه کوچکی به شمار می‌رود. این کوه که با نام «بوجه سلطان» نیز شناخته می‌شود، علاوه بر اینکه یکی از نمادهای فرهنگی خمین و از جاهای دیدنی مرکزی است، یکی از تفرجگاه‌های ساکنان شهر خمین و روستاهای اطراف نیز محسوب می‌شود. بخشی از دامنه این کوه، اکنون به‌صورت پارک فضاسازی شده و امکانات تفریحی برای مردم فراهم شده است.

دریاچه خان آباد خمین

آسمان ابری و دریاچه خان آباد خمین

عکس‌ از وب‌سایت سیری در ایران

دریاچه خان‌آباد خمین در ۲۷ کیلومتری شهر خمین قرار دارد. آب این دریاچه از چشمه تامین می‌شود و در کنار آن امکانات تفریحی نظیر قایق‌سواری برای گردشگران فراهم شده است. همچنین باغات فراوانی در نزدیکی این دریاچه قرار گرفته‌اند.

قلعه باستانی روستای چنار

درختان سرسبز اطراف قلعه باستانی روستای چنار

عکس‌ از وب‌سایت خبرگزاری مهر

قلعه‌ای باستانی و شگفت‌انگیزی در روستای چنار قرار گرفته که از جاذبه‌های تاریخی و بی‌نظیر شهر خمین به حساب می‌آید.

عمارت امیرمفخم بختیاری (عمارت باغ خسروانی)

عمارت امیرمفخم بختیاری در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است

«عمارت امیر مفخم بختیاری» که با نام «عمارت باغ خسروانی» شناخته می‌شود از بناهای تاریخی دوره قاجار در روستای شهابیه شهر خمین است. این بنا در تاریخ ۲۰ اسفند سال ۱۳۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

کبوترخانه های خمین

بنای سیمانی کبوترخانه های خمین

عکس‌ از وب‌سایت سیری در ایران

در روستاهای خمین، کبوترخانه‌های زیادی قرار گرفته‌اند. این کبوترخانه‌ها، بناهای کنگره‌داری هستند که نوار سفیدی از گچ در چهار طرف دیوارها و کنگره‌های اطراف سقف آن‌ها کشیده شده و از هنر معماری خاصی برخوردار هستند. موقعیت این کبوترخانه‌های به‌گونه‌ای است که از هر نظر امنیت کبوتران را تامین و دسترسی به آب و دانه را برای آنان آسان‌تر می‌کند.  

امامزاده اسماعیل خمین

محوطه و دیوار آجری امامزاده اسماعیل خمین

عکس‌ از وب‌سایت خبرگزاری مهر

امامزاده اسماعیل، بقعه‌ای در ۱۰ کیلومتری شمال‌غربی شهر خمین در روستای یوجان است که به‌صورت چهارضلعی بنا شده است. تاریخ ساخت این بنا به سال ۱۰۲۲ هجری قمری باز می‌شود.

دشت خمین

گل های شقایق و گل های زرد در دشت خمین

عکس‌ از وب‌سایت خبرگزاری مهر

دشت خمین نزدیک به ۶۵ درصد مساحت شهر خمین را شامل می‌شود و محل استقرار بسیاری از روستاهای شهر خمین است. بخشی از این دشت زیبا در اوایل فصل بهار، مملو از گل‌های شقایق شده و زیبایی حیرت‌آوری پدید می‌آورد.

قلعه روستای مزاین

ویرانه های قلعه روستای مزاین

عکس‌ از وب‌سایت avaparsi

این قلعه دیدنی و جذاب در روستایی از توابع بخش مرکزی شهر خمین قرار گرفته است. تاریخ دقیقی از ساخت این بنا در دست نیست و امروزه تنها ویرانه‌ای از آن به‌جای مانده است.

غار کوه گره خان آباد

کلاه ایمنی غارنوردی در غار کوه گره خان آباد

عکس‌ از وب‌سایت سیری در ایران

غار کوه‌ گره خان‌آباد، در مسیر جاده خمین به شازند قرار گرفته است و یکی از عمیق‌ترین چاه غار‌های طبیعی ایران محسوب می‌شود. پیمایش این غار نیازمند در اختیار داشتن ابزارهای فنی و حرفه‌ای غارنوردی است.

گورستان ارامنه لیلیان

سنگ قبر شکسته در گورستان ارامنه لیلیان

عکس‌ از وب‌سایت سیری در ایران

گورستان ارامنه لیلیان از دوره قاجار و پهلوی در روستای لیلیان خمین به یادگار مانده است. گفته می‌شود ارمنیان خمین عمدتا در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم، به تهران و ارمنستان مهاجرت کردند. کلیسایی نیز در این روستا قرار گرفته که دیدن آن خالی از لطف نیست.

یخچال نیمور

دیوارهای کاهگلی یخچال نیمور

عکس‌ از وب‌سایت سیری در ایران

یخچال نیمور تنهای بنای باقی‌مانده از یخچال‌هاى موجود در محور خمین - دلیجان - محلات محسوب می‌شود که همچنان پا بر جا مانده است. نمای بیرونی یخچال به‌شکل گنبدی مخروطی و نمای داخلی آن آجرکاری شده و شکل هندسی جالب و قابل‌توجهی دارد. این بنا در حال حاضر کارکرد اصلی خود را از دست داده است.

قلعه قنات (کاروانسرای گلماگرد)

قلعه قنات (کاروانسرای گلماگرد)

عکس‌ از وب‌سایت avaparsi

بنای تاریخی قلعه قنات که به نام‌های «قلعه مهستان» و «کاروانسرای گلماگرد» نیز معروف است در یک کیلومتری شمال‌شرقی روستای جلمارود در فاصله ۳۰۰ متری شرق جاده آسفالته‌ای که از شهر خمین به روستای جلماجرد می‌رسد، قرار گرفته است. این بنای تاریخی دارای نقشه مربع شکل است و با مصالحی چون خشت و گل ساخته شده است. نظرها و تجربیات خود را درباره جاذبه‌های گردشگری خمین با ما و سایر کاربران کجارو به اشتراک بگذارید.  

عکس‌ از وب‌سایت سیری در ایران

برچسب‌ها دیدنی ها

دیدگاه