موزه پارس شیراز، قدیمی ترین موزه شیراز (قسمت دوم)

موزه پارس شیراز، قدیمی ترین موزه شیراز (قسمت دوم)

شایان شفایی
| یکشنبه, ۳۰ مهر ۹۶ ساعت ۲۳:۳۰

موزه پارس یا عمارت کلاه فرنگی شیراز، قدیمی‌ترین موزه استان فارس است که آثار تاریخی ارزشمندی در آن نهفته است. در ادامه سری به آثار موزه می‌زنیم.

موزه پارس (عمارت کلاه فرنگی) ساختمانی است که در باغ نظر بنا شده است. اشیای ارزشمند بسیاری از دوره‌های مختلف تاریخی در این موزه به چشم می‌خورد که هر کدام سرگذشت و پیشینه خاص خود را دارند. این عمارت در سال ۱۳۱۵ هجری شمسی به همت انجمن آثار ملی ایران و با کوشش و تلاش شادروانان علی اصغر حکمت شیرازی، علی سامی و فریدون توللی با تغییر کاربری به عنوان نخستین موزه شهرستان‌های کشور مشغول به فعالیت شد. در قسمت اول مقاله معماری بنا و محوطه اطرف را بررسی کردیم. حال نوبت به آن رسیده که سری به داخل موزه بزنیم و آثار ارزشمند آن را مرور کنیم.

فضای داخلی موزه

موزه پارس شیراز

معماری بنا بسیار زیبا و خیره کننده است!

فضای داخلی بنا شامل یک تالار مرکزی همراه با گنبد است. این عمارت سنگ فرش شده و از مهم‌ترین اجزای داخلی بنا می‌توان به حوض هشت ضلعی یکپارچه از سنگ مرمر در مرکز عمارت اشاره کرد که از نظر هنر و صنعت بسیار حائز اهمیت است. معماری بنا بسیار زیبا و خیره‌کننده است. ساختمان دارای چهار شاه‌نشین است که به صورت زیبایی طراحی شده‌اند. سطوح داخلی عمارت شامل طاق‌ها و میان طاق‌ها، همگی به صورت منظم و گچی هستند که با نقاشی‌های گل و مرغ و خطوط اسلیمی مزین شده‌اند. به دلیل صدماتی که به دستور آقامحمدخان قاجار به نقاشی‌ها وارد شد، این نقاشی‌ها توسط استاد محمدباقر جهانمیری به سبک دوره زندیه با رنگ‌های گیاهی بازسازی شده است. در سال ۱۳۴۵ و ۱۳۶۴ هجری شمسی به منظور مشخص شدن نقاشی‌های دوره زندیه، سقف شاه‌نشین شمالی طی دو سال لایه‌برداری شد و بقیه بخش‌های سقف به همان شکل باقی ماند. 

موزه پارس شیراز

حد فاصل هر شاه‌نشین یک اتاق زاویه قرار دارد و هر دو اتاق زاویه دارای بخاری دیواری است. اتاق ضلع شمال شرقی دارای مقرنس‌کاری و نقوش متفاوتی است. این اتاق با اهمیت‌تر و زیباتر از سایر اتاق‌ها ساخته شده است. ازاره‌های این اتاق از سنگ مرمر با نقاشی‌های ظریف، رنگ و روغن است که توسط استاد بدر آقای سامی مرمت و بازسازی شده است. 

مقبره کریم خان زند

موزه پارس شیراز

مقبره کریم خان زند شاید مهم‌ترین جزء موزه باشد. پس از درگذشت کریم خان زند در سال ۱۱۹۳ هجری قمری و بنا به وصیتش، پیکر این شهریار نام‌آور در شاه‌نشین شرقی به خاک سپرده شد.

موزه پارس شیراز

آقامحمدخان قاجار پس از ۱۳ سال، در سال ۱۲۰۶ به سبب کینه‌توزی نسبت به خاندان زند، استخوان‌های کریم خان را از محل دفن خارج و به زیر پلکان کاخ گلستان در تهران انتقال داد تا هر روز بر مدفن وی پا بگذارد. در زمان پهلوی اول، استخوان‌های کریم خان به جایگاه نخست انتقال داد شد. 

بیشتر بخوانید:

آثار موجود در موزه

در ابتدای ورود به موزه، آثار ارزشمندی از جمله قلمدان‌های لاکی، قاب‌های آینه لاکی کتیبه‌دار، یک قاب آینه لاکی با تصویر بایزید بسطامی و شاگردان و قاب آینه با بوم الوان زرافشان نظر بینندگان را به خود جلب خواهد کرد. ظرافت این آثار مثال زدنی است.

موزه پارس شیراز

در موزه جعبه‌های آرایشی لاکی هم به چشم می‌خورد. این آثار مربوط به دوره صفویه هستند و در شیراز یافت شده‌اند.

موزه پارس شیراز

یکی از ارزشمندترین آثاری که در موزه به چشم می‌خورد، یک قرآن دست‌نویس به خط محقق است.

موزه پارس شیراز

این قرآن توسط سلطان ابراهیم بن شاهرخ تیموری در قرن ۹ هجری نوشته شده است.

موزه پارس شیراز

از دیگر آثار موجود در موزه که بینندگان را به خود جلب می‌کرد، می‌توان به طلسم با حروف ابجد اشاره کرد. قدمت این اثر به دوره قاجاریه بازمی‌گردد. 

موزه پارس شیراز

اعدادی که در این طلسم نوشته شده‌اند، بسیار کوچک و ظریف بوده و همین ظرافتش ارزش آن را دو چندان می‌کند.

موزه پارس شیراز

از دیگر آثاری که بسیار زیبا است، می‌توان به تابلو نقاشی حافظ و شاخ نبات اشاره کرد. این تابلو اثر میر مصور بوده و در دوره معاصر کشیده شده است.

موزه پارس شیراز

در موزه آثار دیگری همچون زره زنجیر بافت فولادی مربوط به دوره زندیه که در شیراز کشف شده‌اند نیز به چشم می‌خورد. در کنار این زره آثار دیگری همچون شمشیر دو دم فولادی مربوط به دوره صفویه، سپر فلزی با آیات قرآنی مربوط به دوره زندیه و کلاه خود فولادی با تزئینات طلا مربوط به دوره صفویه به چشم می‌خورد.

موزه پارس شیراز

کوبه در متعلق به مسجد جامع عتیق، ظرف مفرغی و اشیا مفرغی که در لرستان کشف شده و قدمت آن‌ها به هزاره اول پیش از میلاد بازمی‌گردد هم از دیگر آثار موزه به شمار می‌آیند.

موزه پارس شیراز

در بخش دیگری از موزه، آثاری همچون قلیان نقره قلمزنی مربوط به دوره پهلوی، ظرف برنجی قلمزنی و قلیان طلاکوب و میناکاری به چشم می‌خورد که تمام این آثار در یک ویترین آینه‌کاری و خاتم‌کاری قرار گرفته‌اند.

موزه پارس شیراز

از دیگر تابلوهایی که در موزه به چشم می‌خورد، می‌توان به تابلو تصویر کریم خان زند اثر صدرالدین شیرازی اشاره کرد. این تابلو معاصر است.

موزه پارس شیراز

یک کاشی هشت گوش که در قم یافت شده و مربوط به قرن هشتم است، یک کاسه سفالی لعابدار، تنگ سفالی لاجوردی به شکل پرنده مربوط به قرن شش و هفت هجری قمری همه و همه از دیگر آثار ارزشمند این موزه به شمار می‌روند.

موزه پارس شیراز

یک کاسه سفالی لعاب دار (مینایی) که در نیشابور یافت شده و به قرن هفتم بازمی‌گردد به همراه یک کاشی دیگر هم در کنار آثار به چشم می‌خورد.

موزه پارس شیراز

اثری که مطمئنا توجه همه را به خود جلب خواهد کرد، یک مجسمه است که در حاجی آباد داراب فارس یافت شده و مربوط به دوره ساسانیان است.

موزه پارس شیراز

از دیگر آثار بسیار قدیمی موزه می‌توان به کوزه لوله منقاری قرمز که در رودبار یافت شده و قدمتش به هزاره دوم پیش از میلاد بازمی‌گردد، خمره سفالی منقوش که در جلیان فسا یافت شده و قدمتش به هزاره سوم قبل از میلاد باز می‌گردد و یک کوزه لوله منقاری مربوط به هزاره اول پیش از میلاد اشاره کرد.

موزه پارس شیراز

در این موزه چند کتاب با ارزش نیز به چشم می‌خورد. اولین کتاب، ۱۳ برگ از منتخبات مثنوی مولوی به خط ملاصدرا است که به دوره صفویه مربوط می‌شود.

موزه پارس شیراز

دومین کتاب، یک جزء از قرآن با خط ثلث طلاریزی و مذهب اثر استاد یحیی جمال الصوفی است.

موزه پارس شیراز

به طور کلی موزه پارس آثار ارزشمند بسیاری را در قلب خود نگه داشته است. آثاری که دوره‌های وسیعی از تاریخ را دربر می‌گیرد و تماشای آن‌ها برای هر دوست‌دار تاریخ و هنری هیجان‌انگیز خواهد بود. آثار این موزه وسعتی به درازای تاریخ دارند و با تماشای آن‌ها می‌توانید برگ‌های مختلف تاریخی را ورق بزنید.

موزه پارس شیراز

نظر شما در مورد موزه پارس و آثار ارزشمند آن چیست؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

عکاس: شایان گنجیان

منبع کجارو
برچسب‌ها موزه شیراز

دیدگاه  

    تبلیغات