خانه تاریخی احسان کاشان؛ داستان سفر

زهره زرشکیان
شنبه، ۲۷ شهریور ۱۳۹۵ ساعت ۲۲:۱۵
خانه تاریخی احسان کاشان؛ داستان سفر

خانه احسان در کاشان، یکی از چندصد خانه‌ی قدیمی این شهر است که معماری آن کاملا مناسب با شهر کویری کاشان طراحی و ساخته شده است. در ادامه داستان سفر زوج جهانگرد نروژی به ایران و اقامت در این اقامتگاه سنتی را می‌خوانیم. همراه کجارو باشید.

بنت و پِر (Bente and Per) زوج جهانگرد اهل نروژ هستند که در شهر فردریکستاد زندگی می‌کنند. این زوج به کشورهای مختلفی در قاره‌های آسیا، اروپا، اقیانوسیه و آفریقا سفر کرده‌اند و داستان سفرهایشان را در وب‌سایت خود منتشر می‌کنند. هدف آن‌ها از این کار، انتقال لذت سفر به دیگران است. بنت و پر می‌خواهند با این کار، مردم را به سفرکردن تشویق کنند.

این زوج نروژی که دهه ۵۰ زندگی خود را می‌گذرانند به دنبال ماجراجویی و معنایی جدید در زندگی خود بودند؛ به دنبال راهی برای کشف زیبایی‌ها و تنوع این دنیا. آن‌ها بهترین راه برای رسیدن به پاسخ این سوال‌ها را در سفرکردن دیده‌اند. بنت و پر بر این باورند که سفر می‌تواند برای تمام انسان‌ها مفید باشد. آن‌ها به همه توصیه می‌کنند سفر کنند و با فرهنگ مردم دنیا آشنا شوند و افراد مختلفی را ملاقات کنند.

ره‌آورد آن‌ها از این سفرها «درک» و «صبر» بیشتر نسبت به مسائل پیرامون جهان هستی است و بر این باورند که سفر، زندگی انسان را غنی و پربار می‌کند. آن‌ها دوست دارند تجربه و خاطرات سفرهایشان را با دیگران به اشتراک بگذارند و اطلاعات مفیدی به مسافران آینده‌ی این مکان‌ها منتقل کنند.

از امشب قصد داریم در بخش داستان سفر در کجارو، داستان سفرهای این زوج نروژی را منتشر کنیم. ساعت ۲۲:۱۵ روزهای زوج، منتظر تجربیات بنت و پر باشید.

خانه تاریخی احسان کاشان

زمانی که سفر می‌کنید، پیدا کردن مکان زیبا و راحت بسیار مهم است. خصوصا زمانی که قرار است بیش از یک شب را در آن‌جا بگذرانید؛ اقامت در مکانی که محیطی متفاوت از خانه‌ی خودتان داشته باشد، بسیار مهم است. زمانی که در نروژ بودیم، اقامت در مکا‌ن‌هایی با چشم‌انداز زیبای دریاچه، اقیانوس یا رودخانه را تجربه کردیم. ما در سفرهایمان در مکان‌های مختلفی اقامت کرده‌ایم؛ از کنار آتشفشان گرفته تا قله‌هایی با چشم‌انداز بی‌نظیر، از کویر گرفته تا جنگل‌های گرمسیری.

زمانی که به شهر کاشان در ایران رسیدیم، چند صد متر داخل خیابان‌ها و کوچه‌های باریک راه رفتیم تا به در کوچکی رسیدیم که روی تابلوی آن نوشته بود این‌جا «خانه قدیمی احسان» است. در پشت این در، سبک معماری بسیار متفاوتی از آنچه ما اروپاییان به آن عادت داریم را تجربه کردیم.

خانه احسان

این درب کوچک، که در شهرهای کویری مانند یزد و کاشان متداول است، دو لنگه دارد و هر کدام کلون و کوبه‌ی متفاوتی دارند که یکی از آن‌ها برای ورود زنان و دیگری برای ورود مردها است. زن‌ها از درب سمت راست و مردها از درب سمت چپ استفاده می‌کردند که با کوبیدن کلون هر یک از درها، صدای متفاوتی ایجاد می‌شد. زمانی که کسی در می‌زد، اهل خانه از صدای کوبه، به راحتی متوجه می‌شدند فردی که در می‌زند مرد است یا زن. اگر زنی در خانه تنها بود و مردی در می‌زد، زن با شنیدن صدای کوبه می‌توانست در پشت در بماند تا حریم او حفظ شود.

زمانی که وارد این خانه تاریخی شدیم، اولین چیزی که توجه ما را جلب کرد فضای دایره‌ای بود که در مقابل ما قرار داشت. بعد از آن نوبت کشاکش با ساک‌های سنگین همراه‌مان بود؛ حمل آن‌ها از پله‌های باریک سنگی کار ساده‌ای نبود. پله‌های زیادی را طی کردیم تا به راه‌پله دیگری رسیدیم و بالاخره در طبقه ۳ زیرزمین به بخش پذیرش رسیدیم!

در ابتدا تصور می‌کردیم این خانه در مکانی شیب‌دار ساخته شده است، اما واقعیت امر این نبود. مدتی طول کشید تا شیوه‌ی ساخت آن را متوجه شدیم. آن پله‌های باریک ما را به سه طبقه زیرِ زمین برد تا به حیاط بزرگی با حوض آب در مرکز آن برسیم. ماهی کپور و ماهی‌های دیگری داخل حوض و زیر سایه‌ی درختانی که دور تا دور آن بودند، شنا می‌کردند.

دور تا دور و در چهار طرف خانه احسان، تراس و پله‌هایی قرار داشت. خیلی زود متوجه شدیم که قرار است سه شب را در اتاقی زیرِ زمین بگذرانیم.

خانه تاریخی احسان کاشان

خانه تاریخی احسان در کاشان با بادگیری بلند در پس زمینه

خانه تاریخی احسان کاشان

اتاق غذاخوری در خانه تاریخی احسان، کاشان

مردم زیرک کاشان می‌دانستند که بهترین شیوه زندگی در این شهر گرم کویری، کندن زمین و ساخت اتاق‌هایی در زیرزمین است. دما در زیرِ زمین در هر دو فصل گرم و سرد سال مناسب‌تر است. آن‌ها زمین را می‌کَندند و گودال مستطیل‌شکلی ایجاد می‌کردند. سپس ساختمان خانه را در چهار طرف آن می‌ساختند؛ حیاط بزرگی نیز در مرکز خانه قرار داشت. همیشه مکان‌هایی که نور خورشید به آن‌ها نمی‌رسد خنک هستند. این سبکِ خانه‌سازی در شهرهای کویری ایران بسیار مرسوم است. خانه‌های قدیمی ایران معمولا ۴ طبقه بودند؛ ۲ طبقه زیرزمین و دو طبقه بر روی آن. اعضای خانه در طول سال، بسته به این‌که خورشید به کدام جهت می‌تابید، در اتاق‌های چهار طرف خانه زندگی می‌کردند. در فصل زمستان در اتاق‌های چهار طرف زندگی می‌کردند که با وجود پنجره‌های زیاد، نور خورشید به داخل می‌تابید. در حالی که در فصل تابستان، در بخش‌هایی زندگی می‌کردند که نور خورشید کمتر به آن‌جا نفوذ می‌کرد.

خانه تاریخی احسان کاشان

پشت درهای کوچک این خانه‌ها، قصری چندین طبقه در زیرزمین خواهید یافت

زمانی که در آن‌جا بودیم متوجه شدیم که کاشان بیش از ۴۰۰ خانه به همین سبک دارد که برخی از آن‌ها کاخ‌های بزرگی هستند. وقتی از بیرون به نمای این شهر نگاه کنید، هیچ چیز پر زرق و برقی وجود ندارد و غیرممکن است تصور کنید که این شهر پر از چنین یادگاری‌های لوکس و دُرهای باارزشی در پشت دَرهای ناآشنا باشد.

سه مورد از این کاخ‌ها امروزه به روی عموم باز است و از جاذبه‌های گردشگری اصلی کاشان برای ایرانی‌ها و همچنین گردشگران خارجی است که به سوی کاشان می‌آیند.

ما علاوه بر این‌که در یکی از این خانه‌های زیرزمینی سنتی افسانه‌ای اقامت کردیم، از دو خانه‌ی دیگر که برای عموم آزاد است و امروزه تبدیل به موزه شده است، بازدید کردیم؛ «خانه تاریخی عباسیان» و «خانه تاریخی بروجردی» که در سال ۱۲۳۶ خورشیدی ساخته شده است. هر دوی این موزه‌ها را می‌توان کاخ‌های بزرگی محسوب کرد که ۲ تا ۳ هزار مترمربع وسعت دارند و با شگفتی تمام با موزاییک‌های شیشه‌ای، کاشی و چوب تزیین شده‌اند.

در این خانه‌ها برای صاحب‌خانه و خدمتکاران، حیاط‌های مجزایی وجود دارد که با حوض‌های کم‌عمق تزیین شده‌اند؛ انعکاس زیبایی بر روی سطح آب حوض‌ها ایجاد می‌شود. درختان میوه و بادام موجود در این حیاط‌ها، سایه‌ی دلپذیری ایجاد می‌کنند.

خانه تاریخی بروجردی کاشان

خانه تاریخی بروجردی، کاشان

خانه تاریخی عباسی کاشان

خانه تاریخی عباسی، کاشان

خانه تاریخی احسان، مکانی فوق‌العاده برای اقامت است. این خانه تاریخی مکان لوکسی نیست؛ اتاق‌های ساده اما تمیزی دارد که در فصل سرد زمستان، گرم و مناسب هستند. در این‌جا غذاهای ایرانی خانگی و خوشمزه سرو می‌شود.

آرزوی همیشگی ما در سفر، اقامت در مکانی زیبا و راحت است. باید بگوییم برخلاف مکان‌های اقامتی دیگری که تاکنون تجربه کرده‌ایم، خانه تاریخی احسان کاشان این ویژگی‌ها را داشت.

تنها مشکلی موجود که باید به آن اشاره کنیم این است:

در بیشتر مکان‌های اقامتی ایران، خدماتی که در اروپا ارائه می‌شود و ما به آن‌ها عادت کردیم اصلا وجود ندارد. کارکنان این مکان‌ها حقیقتا عالی هستند و برخوردشان نیز بسیار خوب است؛ اما ما به عنوان توریست «عدم توجه کافی به مکان‌های توریستی ایران» را حس کردیم. این موضوع به شدت در تضاد با خصوصیت بارز مردم ایران، یعنی «مهمان‌نوازی و توجه به توریست‌ها» است.

خانه تاریخی احسان کاشان

خانه تاریخی احسان کاشان در کوچه‌ی باریکی که چند صد متر از خیابان اصلی فاصله دارد، قرار گرفته است.

در بخش بعدی داستان سفر، منتظر داستان جدیدی از تجربیات بنت و پر باشید.

دیدگاه