روزشمار: ۲ مرداد؛ درگذشت احمد شاملو، متخلص به الف. بامداد

روزشمار: ۲ مرداد؛ درگذشت احمد شاملو، متخلص به الف. بامداد

محبوبه پوریوسفی
| شنبه, ۲ مرداد ۹۵ ساعت ۰۸:۰۰

«احمد شاملو» شاعر برجسته ایران، در ۲ مرداد سال ۱۳۷۹ درگذشت و و پیکرش در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شده است.

«احمد شاملو» متخلص به الف. بامداد یا الف. صبح، در ۲۱ آذر سال ۱۳۰۴ در خانه شماره ۱۳۴ خیابان صفی علی‌شاه تهران متولد شد. او شاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار، پژوهشگر، مترجم، فرهنگ‌نویس ایرانی و از بنیان‌گذاران و دبیران کانون نویسندگان ایران در پیش و پس از انقلاب بود. از آن جا که پدر شاملو افسر ارتش بود، تحصیلات کلاسیک نامرتبی داشت. شهرت اصلی شاملو به خاطر نوآوری در شعر معاصر فارسی و سرودن گونه‌ای شعر است که با نام شعر سپید یا شعر شاملویی که هم‌اکنون یکی از مهم‌ترین قالب‌های شعری مورد استفاده ایران به شمار می‌رود و تقلیدی است از شعر سپید فرانسوی یا شعر منثور شناخته می‌شود.

شاملو در سال ۱۳۲۵ با نیما یوشیج ملاقات کرد و تحت تأثیر او به شعر نیمایی روی آورد. اما برای نخستین بار در شعر «تا شکوفه سرخ یک پیراهن» که در سال ۱۳۲۹ با نام «شعر سفید غفران» منتشر شد وزن را رها کرد و به صورت پیشرو سبک نویی را در شعر معاصر فارسی شکل داد.

شاملو علاوه بر شعر، فعالیت‌هایی مطبوعاتی، پژوهشی و ترجمه‌هایی شناخته‌شده دارد. مجموعه کتاب کوچه او بزرگ‌ترین اثر پژوهشی در باب فرهنگ عامه مردم ایران است. آثار وی به زبان‌های سوئدی، انگلیسی، ژاپنی، فرانسوی، اسپانیایی، آلمانی، روسی، ارمنی، هلندی، رومانیایی، فنلاندی، کردی و ترکی ترجمه شده‌اند. شاملو از سال ۱۳۳۱ به مدت دو سال، مشاور فرهنگی سفارت مجارستان بود.

در سال ۱۳۳۲ پس از کودتای ۲۸ مرداد با بسته شدن فضای سیاسی ایران مجموعه اشعار آهن‌ها و احساس توسط پلیس در چاپخانه سوزانده می‌شود و با یورش ماموران به خانه او ترجمه طلا در لجن اثر ژیگموند موریس و بخش عمده کتاب پسران مردی که قلبش از سنگ بود اثر موریوکایی با تعدادی داستان کوتاه نوشته خودش و تمام یادداشت‌های کتاب کوچه از میان می‌رود و با دستگیری «مرتضی کیوان» نسخه‌های یگانه ای از نوشته‌هایش از جمله مرگ زنجره و سه مرد از بندر بی‌آفتاب توسط پلیس ضبط می‌شود که دیگر هرگز به دست نمی‌آید. او موفق به فرار می‌شود اما پس از چند روز فرار از دست ماموران در چاپخانه روزنامه اطلاعات دستگیر شده، به عنوان زندانی سیاسی به زندان موقت شهربانی و زندان قصر برده می‌شود. در زندان علاوه بر شعر به نوشتن دستور زبان فارسی می‌پردازد و قصه بلندی به سیاق امیر ارسلان و ملک بهمن می‌نویسد که در انتقال از زندان شهربانی به زندان قصر از بین می‌رود. در ۱۳۳۴ پس از یک سال و چند ماه از زندان آزاد می‌شود.

شاملو در ۱۴ فروردین ۱۳۴۱ با «آیدا سرکیسیان» آشنا می‌شود. این آشنایی تاثیر بسیاری بر زندگی او داشت و نقطه عطفی در زندگی او بود. در این سال‌ها و بعد از این آشنایی دوره جدیدی از فعالیت‌های ادبی شاملو آغاز شد. آیدا و شاملو در فروردین ۱۳۴۳ ازدواج می‌کنند و در ده شیرگاه (مازندران) اقامت گزیدند و تا آخر عمر در کنار هم زندگی کردند. شاملو در همین سال دو مجموعه شعر به نام‌های آیدا در آینه و لحظه‌ها و همیشه را منتشر کرد و سال بعد نیز مجموعه‌ای از او به نام «آیدا، درخت و خنجر و خاطره» بیرون آمد و در ضمن برای بار سوم کار تحقیق و گردآوری کتاب کوچه آغاز شد.

در سال ۱۳۴۶ شاملو سردبیری قسمت ادبی و فرهنگی هفته‌نامه خوشه را به عهده گرفت. همکاری او با نشریه خوشه تا سال ۱۳۴۸ که نشریه به دستور ساواک تعطیل شد، ادامه داشت. در این سال او به عضویت کانون نویسندگان ایران نیز درآمد. در سال ۱۳۴۷ او کار روی غزلیات حافظ و تاریخ دوره حافظ را آغاز کرد. نتیجه این تحقیقات بعدها به انتشار دیوان جنجالی حافظ به روایت او انجامید.

«نخستین شب شعر بزرگ ایران» در سال ۱۳۴۷، از سوی وابسته فرهنگی سفارت آلمان در تهران برای احمد شاملو ترتیب داده شد. در اسفند ۱۳۵۰ شاملو مادر خود را نیز از دست داد. در همین سال به فرهنگستان زبان ایران برای تحقیق و تدوین کتاب کوچه، دعوت شد و به مدت سه سال در فرهنگستان باقی ماند.

احمد شاملو پس از تحمل سال‌ها رنج و بیماری، در ساعت ۹ شب دوم مرداد ۱۳۷۹، چند ساعت بعد از آن که دکتر معالجش او و آیدا را در خانه‌شان در شهرک دهکده فردیس کرج تنها گذاشت، درگذشت و پیکرش در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شده است. عشق، آزادی و انسان‌گرایی، از ویژگی‌های آشکار سروده‌های شاملو هستند.

در همین روز:

  • درگذشت احمد شاملو ، شاعر (۱۳۷۹ شمسی)
  • سیل در بروجن اصفهان ۱۸ نفر را کشت و ۱۵۰۰ نفر را بی خانمان کرد. (۱۳۵۲ شمسی)
  • اشغال شهر قاهره پايتخت مصر توسط سپاهيان ناپلئون بُناپارت (۱۷۹۸ میلادی)
  • روز ملی و انقلاب جمهوری عربی «مصر» (۱۹۵۲ میلادی)
منبع کجارو
برچسب‌ها روزشمار مرداد

دیدگاه  

    جستجوی تور، پرواز، هتل، رستوران و دیدنی‌ها...

    تبلیغات