آب انبار سردار بزرگ؛ بزرگ ترین سازه تک گنبدی ایران و جهان

آب انبار سردار بزرگ؛ بزرگ ترین سازه تک گنبدی ایران و جهان

پریسا همایونی
| پنجشنبه, ۲۳ آذر ۹۶ ساعت ۱۳:۱۵

آب انبار سردار، سازه‌ای تک‌گنبدی و نسبتا بزرگ است به جای مانده از دوران قاجار و نمونه‌ای جالب از خلاقیت و معماری گدشتگان برای ذخیره آب است. 

کشور ایران از نظر آب و هوایی در ناحیه‌ای خشک قرار دارد و میزان بارندگی آن بسیار اندک است. در ضمن از نظر شرایط اقلیمی همه مناطق کشور با یکدیگر بسیار متفاوت هستند. به استثناء شمال و غرب کشور، قسمت وسیعی‌ از ایران با کمبود آب مواجه است و آب به عنوان عنصری گرانقدر علاوه بر داشتن ارزش حیاتی عامل بسیار مهمی‌ در توسعه اقتصادی به‌ شمار می‌رود. از این‌ رو ذخیره این منبع حیاتی از گذشته تا امروز زمینه را برای مبتکران ایرانی جهت ابداع مخازنی به منظور جمع‌آوری آب با توجه به شرایط هر منطقه فراهم نموده است. این مخازن در مناطق مختلف دارای عنوان‌های متفاوتی‌ هستند؛ ولی اغلب با نام آب‌ انبار خوانده می‌شوند.

آب انبار سردار بزرگ

موقعیت جغرافیایی آب انبار سردار بزرگ

آب انبار سردار بزرگ در محله راه ری و خیابان راه‌آهن قزوین قرار دارد.

بیشتر بخوانید:

تاریخچه آب انبار سردار بزرگ

01

آب‌انبار سردار بزرگ سازه‌ای دیدنی است که توسط دو برادر به نام‌های محمدحسن خان و محمدحسین خان از سردمداران زمان فتحعلی‌شاه ساخته شده است.

معماری آب انبار سردار بزرگ

اب انبار

این بنا دارای گنبدی بلند و آجری است که نورگیرهایی روی بدنه‌ی آن طراحی شده است. روی این قسمت، گنبد مخروطی کوچکی از کاشی فیروزه‌ای بنا شده است. ارتفاع بلندترین قسمت این سازه تا کف، چیزی حدود ۲۸٫۵ متر است. به جز بادگیر مرکزی، چهار روزن مشبک دیگر برای تهویه در گنبد آب‌انبار طراحی کرده‌اند.

آب انبار سردار بزرگ

در دو سمت ورودی آب‌انبار سردار بزرگ، با سکوی سنگی برای نشستن و استراحت روبرو می‌شوید. راه سنگی نیز روبرویتان خواهد بود که حدودا دارای پنجاه پله است و برای دسترسی به آب باید دوازده و نیم متر پایین بروید. این راه در نهایت به کانالی مشهور به راه شیر منتهی شده که دارای سقف قوسی شکل است.

1

تصویر قدیمی ازسردر آب‌انبار سردار بزرگ 

اگر در قزوین به تماشای این بنای قدیمی رفتید، در ورودی آن با یک طاق‌نمای عریض با قوس جناقی و دو پا طاق جانبی به صورت دو طبقه که با آجرکاری و کاشی‌کاری در طرح‌های هندسی مزین شده روبرو می‌شوید. سقف داخلی طاق‌نمای میانی دارای تزیینات آجرکاری، رسم‌بندی و پا باریک‌های تزیینی است که با کاشی جلوه‌ی بیشتری گرفته است.

01

تصویری از  تزئینات پلکان سردار بزرگ 

گنبد عظیم آب انبار سردار آجری است و در بالاترین قسمت آن بادگیری قرار گرفته و ارتفاع بلندترین نقطه آن تا کف آب انبار حدود ۲۸٫۵ متر است؛ و هم اکنون کف آن را به اندازه ۳ متر پُر کرده‌اند، که ارتفاع آن ۲۵٫۵ متر است. همچنین، مصالح به کار گرفته شده در بنای آب‌انبار بزرگ، شفته آهک با روکش ساروج با قطری در حدود سه متر است. 

اب انبار سردار بزرگ

آب‌انبار سردار بزرگ یک نظام بزرگ و جالب از آبرسانی شهری محسوب می‌شود و در سال ۱۳۵۵ با شماره ۱۳۳۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

دیدگاه  

    تبلیغات