موزه فرش، محل نمایش تار و پود هنر ایران

موزه فرش، محل نمایش تار و پود هنر ایران

آزاده یوسف نژاد
| یکشنبه, ۱۲ اسفند ۹۷ ساعت ۱۷:۱۵

فرش ایرانی تابلویی زیبا، گویای طبیعت و فرهنگ خطه‌ای از ایران و نشانی از اصالت است واز این رو موزه فرش از بهترین موزه هاست که مجاور موزه هنرهای معاصر توسط فرح پهلوی ساخته شد.

فرش ایرانی هنر- صنعتی است که از دیرباز به عنوان نام و اعتباری برای ایران بر فرهنگ ایرانی سایه افکنده است. مفروش کردن هر خانه‌ای با فرش ایرانی فرصتی برای لمس تاریخ چندین و چند ساله‌ی ایران و تارهای فرش ایرانی است.

جایگاه حماسه هموطنان بافنده است که خلقت خداوند را به تصویر می‌کشند. درهنر قالی‌بافی ایرانی به مثابه یک هنر آن چه از نظرها دور مانده، ارتباط خالق آن با جهان پیرامونی است که تجلی آن را به بی‌واسطه‌ترین و مستقیم‌ترین وجه در آثار مشاهده می‌کنیم. قالی ایرانی از دیرباز معروف و مورد استفاده بوده است. گزنفون تاریخ‌نگار یونانی در کتاب سیرت کوروش می‌نویسد:

ایرانیان برای این‌ که بسترشان نرم باشد، قالیچه زیر بستر خود می‌گسترند.

سالنامه چینی سوئی‌سو در دوره ساسانی از فرش پشمی ایران به عنوان کالای وارداتی به چین نام می‌برد.

فرش معروف بهارستان در کاخ تیسفون نیز به خاطر شکوهش بازتاب گسترده‌ای در ادبیات پس از اسلام داشته‌ و یکی از عجایب گنج خسرو پرویز پادشاه ساسانی بوده است .

موزه فرش ایران در ضلع شمالی پارك لاله و روبه‌روی فروشگاه سپه خیابان فاطمی واقع شده است‌. این موزه به دستور فرح پهلوی ساخته شد و در ۲۲ بهمن ماه ۱۳۵۶ افتتاح شد.

موقعیت موزه فرش بر روی نقشه

این موزه به همراه بسیاری دیگر از موزه های تاریخی تهران از زیباترین موزه ها بوده، هم به  لحاظ ساختار معماری و هم با فرش‌های نفیس ایرانی که در این موزه زیبا به نمایش درآمده است. تمامی گردشگران به خصوصو گردشگران خارجی که به بازدید از تهران می‌آیند حتما بازدید از آن را در برنامه‌های خود قرار می‌دهند تورهای مختلفی نیز وجود دارد که در سفر به  تهران از بهترین موزه‌های تهران به خصوص موزه فرش که محل نمایش کالای نفیس و بسیار ارزنده ایران در جهان است را بازدید می‌کنند و علاوه بر سفری راحت بهترین برنامه ها را نیز برای گردشگران ارائه می‌دهند.

کجارو علاوه بر معرفی این بناها و جاذبه‌های گردشگری ایران و جهان به شما در انتخاب بهترین تورهای گردشگری داخلی و خارجی نیز کمک می‌کند. اگر قصد سفر به  تهران را دارید.

شما می‌توانید تور تهرانگردی رادر کجارو جستجو کنید، از میان فهرست تورهای ده‌ها آژانس معتبر، بهترین تورها را مشاهده و قیمت آن‌ها را مقایسه کنید و در نهایت ارزان‌ترین تور به مقصد مورد نظرتان را انتخاب کنید.

فرش تهران

موزه فرش

ساختمان موزه فرش ایران، معماری شكیل و چشم‌گیری دارد كه آذین‌های نمای بیرونی آن شبیه به دار قالی است‌. سطح نمایشی موزه مساحتی برابر ۳۴۰۰ مترمربع را در بر می‌گیرد كه شامل دو تالار است و برای نمایش انواع قالی‌های دست بافت و گلیم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

موزه فرش

هدف از تشکیل این موزه را می‌توان پژوهشی در سوابق، تحصیلات و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش، خاصه فرش ایرانی دانست. این موزه شامل سایر محصولات از قبیل گلیم هم می‌شود. طراح بنای این موزه، عبدالعزیز فرمانفرمائیان است.

تالار طبقه همكف به نمایشگاه دایمی اختصاص دارد و تالار فوقانی برای برگزاری نمایشگاه‌های موقت گلیم و قالی طراحی شده است‌.

دریب ورودی موزه فرش

پژوهش در سوابق‌، تحولات و كیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش‌، خاصه در ایران‌، گردآوری و خریداری نمونه انواع قالی‌های دست بافت ایرانی و برگزاری نمایشگاه‌های موقت از فرش ایران و سایر نقاط جهان‌، از اهداف موزه به شمار می‌آید.

در موزه فرش انواع گلیم‌ها و فرش‌های دست بافت‌، با توجه به مرغوبیت و قدمت آن‌ها و با در نظر گرفتن ویژگی‌های قالی ایران از لحاظ رنگ‌آمیزی‌، طرح‌، نقش‌، بافت و تنوع مناطق قالی بافی حفظ و نگهداری می‌شود.

مجموعه موزه فرش ایران شامل باارزش‌ترین نمونه‌های قالی ایران از قرن نهم هجری تا دوره معاصر است و از منابع غنی تحقیقی برای پژوهشگران و هنر دوستان به شمار می‌آید. معمولاً حدود ۱۳۵ تخته از شاهكارهای قالی ایران‌، بافت مراكز مهم قالی‌بافی مانند كاشان‌، كرمان‌، اصفهان‌، تبریز، خراسان‌، كردستان و جز آن‌ها، در تالار طبقه هم‌كف به معرض نمایش گذاشته می‌شود.

عکس از سایت : apochi

در كتابخانه موزه حدود ۳۵۰۰ جلد كتاب به زبان‌های فارسی‌، عربی‌، فرانسه‌، انگلیسی و آلمانی در اختیار هنر دوستان و پژوهشگران قرار می‌گیرد. همچنین بهترین كتاب‌ها و نشریات و تحقیقات مربوط به فرش ایران و قالی‌های مشرق زمین به طوركلی و كتاب‌هایی در زمینه مذهب‌، هنر و ادبیات ایران در كتاب‌خانه موزه موجود است‌. در كنار كتاب‌خانه‌، كتاب فروشی موزه نیز مشغول به كار است‌.

همچنین برای استفاده از بازدیدكنندگان موزه‌، فیلم‌ها و اسلایدهایی در زمینه قالی‌بافی و گلیم و هنرهای دستی ایران در سالن نمایش موزه به نمایش در می‌آید.

از ویژگی‌های موزه فرش قالیچه دست‌بافت ارزشمند و بی‌نظیر ایرانی‌، كار فرش‌بافان كاشان‌، در اندازه‌های ۱۳۰ در ۲۲۰سانتیمتر، معروف به قالیچه میرزا كوچك خان جنگلی است كه این شخصیت روحانی ملی را در لباس نظامی مسلح به تفنگ و اسلحه كمری‌، قطار فشنگ نمایش می‌دهد. در شمسه بالای تصویر میرزا، كتیبه‌ای با عبارت و نام كارخانه ملامحمود دیده می‌شود كه احتمالاً با توجه به این عبارات‌، تاریخ بافت قالیچه سال‌های آخر دوره قاجار است‌.

قدیمی‌ترین فرش شناخته شده در جهان قالی ۲۵۰۰ساله پازیریك است كه در ۱۹۴۹ م‌، در جنوب سیبری كشف‌ شد و آن را بافت ایران در دوره هخامنشی دانسته‌اند.

فرش پازیریک

فرش پازیریک،  موزه آرمیتاژ، سن پترزبورگ، روسیه

آشكار است كه قالی‌بافی در ایران در دوره هخامنشی وجود داشته و در قرن پنجم پیش از میلاد، دوره‌ای طولانی از تكامل را پشت‌ سر گذاشته است‌.

موزه فرش

قالی ایرانی پیوسته به عنوان یكی از اصیل‌ترین هنرها مورد توجه بوده و طیف وسیعی از طرح‌ها و نقوش زیبا را در برداشته است‌. در میان قالی‌ها با طرح‌های گوناگونی كه در آن‌ها به كار گرفته شده‌، قالی‌های تصویری جایگاه ویژه‌ای دارند. بافت این قالی‌ها اواخر سده نهم هجری مجدداً آغاز شد و تا به امروز ادامه یافته است‌.

در این نمایشگاه نمونه‌هایی از قالیچه‌های تصویری شاهنامه بایسنغری به نمایش درآمده است كه گوشه‌هایی از ادبیات‌، اسطوره‌، مذهب و فرهنگ و هنر غنی ایران را نشان می‌دهد. این آثار همه در كارگاه قالی‌بافی استاد موسوی سیرت‌، به یاری هنرمندان جوان ایرانی و ذوق و سلیقه استاد دنیا دیده و تكنولوژی كامپیوتری آفریده شده‌اند.

موزه فرش

در واقع چند عامل اصلی را در به وجود آمدن این ۲۶ قالیچه می‌توان متذكر شد: اول تهیه طرح و نقشه از روی نسخه اصلی‌; دوم تنظیم رنگ‌ها و عمل آوردن مواد رنگی گیاهی و شیمیایی روی پشم‌های مرغوب‌; و بالاخره مهارت قالی بافان هنرمند بافنده این آثار كه به مدت پنج سال مستمر، روزانه گاه تا ۱۲ساعت به كار بافت قالی اشتغال داشته‌اند. از نكات جالب این قالیچه‌ها هم زمانی امر طراحی و بافت را می‌توان متذكر شد. قالیچه‌ها حاشیه ندارند، اما یك حاشیه تشعیری با الهام از نقوش سنتی برای آن‌ها انتخاب شده كه هر دو قالی یك نقش مشترك دارند. در بالای حاشیه‌، درون كتیبه‌هایی نام مجلس مربوط به آن قالیچه و نام هنرمندان آمده است‌.

ریزبافت‌ترین فرش موزه متعلق به كارگاه "عمو‌ اوغلی" است كه در زمان دربار پهلوی فعالیت داشته است. تعداد زیادی از فرش‌های بافته شده در كارگاه‌های "عمو ‌اوغلی" در حال حاضر در كاخ‌های سعدآباد و نیاوران موجود است. ریزبافت‌ترین فرش موزه با ۱۲۰ رج و طرح افشان در نمایشگاه دائمی موزه در معرض نمایش است.

گلیم "طرح محرابی تصویری حضرت عیسی (ع) با حواریون" بافت كردستان یكی از نمونه‌های بی‌نظیر موزه فرش تهران است كه در زمینه اصلی و طلایی رنگ آن حضرت مسیح‌(ع) را با سه تن از حواریون و نقوش تزئینی دیگر می‌توان دید. ‏

فرش‌ها و گلیم‌های متعلق به مناطق پنج‌گانه كردستان كه شامل شهرهای سنندج، بیجار، كاكابر و سنقر می‌شود به خاطر بافته‌های زیبا و مرغوب، بافت‌های سنگین و قالی‌های دوپوده و پشمی بسیار جذاب و دیدنی است. از فرش‌های متعلق به این منطقه در موزه فرش تعداد زیادی وجود دارد كه از مهم‌ترین آنها می‌توان به طرح " ترنجدار توسباغه" اشاره كرد كه در اواخر سده سیزدهم هجری در سنه بافته شده است. ‏

موزه فرش

نقش "هراتی" یا "ماهی درهم" نیز یكی دیگر از قالی‌های منحصر به فرد موزه فرش است. این قالی، تنها قالی موجود در موزه فرش است كه طرحی واقع‌گرایانه از ماهی را به بیننده نشان می‌دهد. نقش ماهی‌ها در قالی‌های "هراتی" معمولا به شكل برگ كنگر، كوچك و خمیده است. این نقش كه ریشه در فرهنگ ایرانیان و باورهای آنها دارد، مربوط به دوران مهرپرستی ایرانیان است. آن زمان، پیش از آنكه زرتشت پیامبر ایرانیان شود، این باور در میان مهرپرستان وجود داشت كه زرتشت نشسته بر نیلوفر و توسط چهار ماهی به سطح آب هدایت می‌شود. از این روست كه نقش ماهی در طرح‌های هنرمندان قالیباف این دوره بسیار دیده می‌شود.

 موزه فرش

در طول سالیان دراز، در این موزه نمایشگاه‌های مختلفی برگزار شده كه مشهورترین آن‌ها از این قرارند: نمایشگاه طرح بته كه در دی ماه ۱۳۵۶ بر پا شده‌، نمایشگاه سجاده‌ها و قالی‌های طرح محراب از سده دهم تا چهاردهم هجری‌; نمایشگاهی از قالی‌های گل برجسته هنر قالی‌بافی ایرانی به مثابهٔ یک هنر آن چه از نظرها دور ماند، ارتباط خالق آن با جهان پیرامونی است که تجلی آن را به بی واسطه‌ترین و مستقیم‌ترین وجه در آثار مشاهده می‌کنیم. از قرن هشتم هجری تا دوره معاصر به مناسبت بزرگداشت دهه‌فجر در ۱۲بهمن ۱۳۶۴; و دست بافت‌های ارامنه ایران‌.

فرش گل برجسته

جاهای دیدنی تهران و تنوع آنها باعث می‌ شود که در ایام نوروز و که فرصت بیشتری برای بازدید از آن‌ها وجود دارد و یا هر زمان دیگری، مسافران بسیاری از سایر شهرها و یا کشورها به مقصد تهران سفر کنند.

اگر چنانچه شما نیز تمایل دارید که به تهران سفر کنید کجارو این امکان را به شما می‌دهد که بتوانید بلیط ارزان هواپیما را از طریق موتور جستجوی پرواز کجارو، به تهران و یا هر مقصد دیگری، از بین پیشنهاد ده‌ها فروشنده‌ی معتبر بلیط هواپیما در کشور یافته و خرید کنید.

عکس های متن و کاور از: علیرضا کیخا

دیدگاه  

    تبلیغات