دیدنی های زاهدان؛ از مسجد زرنج تا موزه پست

زهرا صالح نژاد
جمعه، ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۰ ساعت ۱۸:۰۵
دیدنی های زاهدان؛ از مسجد زرنج تا موزه پست

زاهدان با اینکه مرکز استان پهناور سیستان و بلوچستان است، همچون دیگر نقاط این استان ناشناخته مانده است. در این مطلب برخی از نقاط دیدنی این شهر را به شما معرفی می‌کنیم.

نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۸/۰۸/۱۴ منتشر شده و در تاریخ ۱۴۰۰/۰۲/۲۸ به‌روزرسانی شده است.

زاهدان یکی از کلان‌شهرهای ایران و مرکز استان سیستان و بلوچستان است و در محدوده شمالی استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. نام پیشین این شهر «دزداب» بوده است. زاهدان از سمت شمال به شهرستان زابل، از سمت جنوب به شهرستان خاش، از سمت شرق به کشورهای افغانستان و پاکستان و از سمت غرب به شهرستان فهرج و کویر لوت محدود شده است. عموم ساکنان این شهر به زبان فارسی با گویش سیستانی و زبان بلوچی سخن می‌گویند و پیرو دین اسلام هستند. افراد کهنسال زاهدان در توجیه چگونگی اطلاق واژه «دزداب» به این شهر، بر این عقیده‌اند که در گذشته در برخی از نقاط این منطقه، چشمه‌هایی از زیرزمین بیرون آمده و روی زمین جاری شده و سپس در فاصله‌ای نه چندان دور بار دیگر به زیرزمین فرومی‌رفته‌اند. از همین‌ روی این روستا را دزداب نامیده‌اند. واژه «زاهدان» که در سال ۱۳۰۸ خورشیدی، در زمان رضاشاه به این شهر اطلاق شد. با ما همراه شوید تا جاهای دیدنی‌ زاهدان را به شما معرفی کنیم.

ویرانه های آثار باستانی و دیدنی های زاهدان

عکس‌ از وب‌سایت whypersia

مسجد زرنج زاهدان

مورخان ایرانی در دوره اسلامی از مساجدی نام برده‌اند که محل تعلیم علوم دینی و ادبی بودند. مثلا در سیستان یکی از حاکمان عرب به نام عبدالرحمن‌بن سمره، مسجد آدینه‌ای ساخت که حسن بصری عالم معروف دینی سده اول و دوم هجری قمری مدتی در آنجا سرگرم تدریس و تعلیم مسائل دینی بود. این مسجد در مقابل زندان شهر زرنج در زاهدان واقع بوده است. مقدسی ضمن توصیف زرنج می‌گوید:

مسجد جامع در آن است و زندان برابر آن، شگفت‌انگیز ساخته شده است که دو آتشگاه (مناره) دارد، یکی کهن و دیگری را با مس پوشیده است و آن را یعقوب لیث صفاری ساخته است.

موزه منطقه‌ای جنوب شرق ایران

موزه منطقه ای جنوب شرقی ایران با دیوارهای سفید در زاهدان

عکس‌ از وب‌سایت تیشینه

موزه زاهدان یکی از بزرگ‌ترین موزه‌های بزرگ تاریخی، فرهنگی و هنری منطقه‌ای در جنوب شرق ایران است. در این موزه آثار باستانی استان، پوشش محلی استان، غذاهای محلی استان و گونه‌های جانوران استان به نمایش گذاشته شده است. این موزه در خیابان مطهری شهرستان زاهدان واقع شده و از بهترین مکان‌ها و جاهای دیدنی زاهدان است.

موزه پست و ارتباطات زاهدان

پستچی دوچرخه سوار در موزه پست زاهدان

عکس‌ از وب‌سایت سیری در ایران

این اثر ارزشمند در طول هشت دهه حیات خود، فعالیت‌های چشمگیر و متعددی داشته و دو دوره کاملا ممتاز در کارنامه فعالیت‌های خود دارد.

این بنای ارزشمند برابر کتیبه سر در آن تحت عنوان اداره ایالتی پست و تلگراف سیستان و بلوچستان در سال ۱۳۱۱ شمسی احداث شده است.

مصالح عمده این بنا از خشت خام در جرزها و آجر در نما است که از شیوه معماری بومی کویری بهره گرفته شده و در ابتدا دارای مجموعه‌ای بسیار بزرگ و وسیع بوده که بخش عمده آن متاسفانه تخریب شده و تغییر کاربری پیدا کرده است.

این بنا علاوه بر فعالیت اصلی خود به‌عنوان اداره پست و تلگراف در سال ۱۳۳۸ با نصب اولین فرستنده رادیویی یک کیلو واتی، با تهیه و ارسال برنامه‌هایی به زبان‌های سیستانی و بلوچی به‌عنوان مرکز و ایستگاه رادیویی جنوب شرق فعالیت می‌کرد و در سال ۱۳۴۲ با ارتقا و نصب فرستنده صد کیلو واتی در آن، برنامه‌های رادیویی تهیه شده در این محل به زبان اردو و هندی برای کشورهای شبه قاره هند (افغانستان، پاکستان و هندوستان) نیز پخش می‌شده است.

پس از احداث ساختمان جدید پست زاهدان این بنای ارزشمند که در سال ۱۳۷۷ با شماره ۲۱۵۷ به ثبت آثار ملی کشور رسیده بود در سال ۱۳۸۴ از سوی اداره کل میراث فرهنگی استان مورد مرمت و احیا قرار گرفت.

روستای لادیز

مردم محلی در ورودی روستای زاهدان

عکس‌ از وب‌سایت دلگرم

غار طبیعی «لادیز» شگفتی است که در دل کوه روستای «لادیز» از توابع شهرستان زاهدان و در ۱۰۰ کیلومتری آن قرار دارد. در تمام طول سال از سقف و اطراف این غار، قطرات درشت آب جاری است که در کف آن یک جریان آب دائمی را تشکیل می‌دهد و انعکاس صدای قطرات آب در غار، حس شگفت‌انگیزی را بر روح و تن شنونده مستولی می‌کند. آبشار لادیز نیز در همین روستا و در فاصله نزدیکی از غار قرار دارد. آب‌وهوای روستا در فصول پاییز، زمستان و اوایل بهار مطبوع و دلپذیر و در تابستان‌ها گرم است و رودخانه لادیز نیز از شمال روستا عبور می‌کند. این روستا، قدمت چندانی ندارد و از ییلاق‌های عشایر بلوچ بوده که سال‌ها پیش به سکونتگاه دائمی تبدیل شده است.

همجواری روستای لادیز با کوه تفتان، موجب پدید آمدن چشم‌اندازهای بدیع و اماکن تاریخی و طبیعی شده است و همه ساله، کوهنوردان بسیاری برای صعود به بام جنوب شرق کشور به این منطقه عزیمت می‌کنند.

تالاب هامون

تالاب خشکیده هامون و بحران محیط زیست در زاهدان

عکس‌ از وب‌سایت اقتصاد آنلاین

هامون پوزک در استان سیستان و بلوچستان و کشور افغانستان واقع است. هامون پوزک تالابی فصلی در مرز استان سیستان و بلوچستان و افغانستان است. مساحت کل این هامون حدود ۱۶۰۰ کیلومتر مربع است که از این مساحت ۳۵۰ کیلومتر مربع داخل کشور ایران و سایر متعلق به کشور افغانستان است. این تالاب بخشی از تالاب بزرگ هامون است که از سه تالاب تشکیل شده است. این تالاب‌ها به هم متصل هستند و در مواقع تر سالی تشکیل تالاب بزرگ هامون را می‌دهند. دو هامون دیگر با نام‌های هامون صابری و هامون کوه خواجه یا سنگول در خاک ایران قرار دارند. هامون پوزک در واقع نقطه شروع هامون در کشور افغانستان است که پس از آبگیری کامل هامون صابری و سایر نقاط هامون را پوشش می‌دهد.

پس از ساخت سد کجکی در بالا دست رودخانه هلمند درسال ۱۳۴۰ و تغییر مسیر آب آن و عدم تخصیص حق آبه این تالاب از سوی افغانستان این هامون در اکثر ماه‌های سال خشک شد.

مسجد شاه علی زاهدان

این مسجد در سال ۸۴۷ هجری به امر ملک شمس‌الدین علی ساخته شده است. از آنچه که به رضا و رغبت به زیارتگاه اهدا شده، دو لوح حکاکی شده است که به اواسط قرن نهم هجری تعلق دارند و حکاکی جالبی روی آن‌ها صورت گرفته است. طبق ترجمه آقای «آ.ج.ایلس» از کارشناسان معروف موزه ایتالیا یکی از این دو، لوحی است که نشان می‌دهد بنا توسط فردی از خاندان ملوک سیستان به نام «شاه علی» احداث شده است و لوح دیگر یادبود وفات «امیرغیاث‌الدین محمد کیانی» سر کرده شاخه کوچکی از خاندان ملوک سیستان بود.

عکس‌ کاور  از خبرگزاری موج

منبع wikipedia seeiran
برچسب‌ها دیدنی ها

دیدگاه