موزه موسیقی ایران: قیچک، ساز خوش آوای نواحی ایران

موزه موسیقی ایران: قیچک، ساز خوش آوای نواحی ایران

علیرضا کیخا
| یکشنبه, ۲۷ فروردین ۹۶ ساعت ۲۳:۳۰

قیچک یکی از سازهای کهن ایرانی است که نمونه‌های زیبایی و ارزشمند از آن در موزه موسیقی به نمایش در آمده است. با گزارش کجارو همراه باشید.

موزه موسیقی ایران در الهیه، یکی از ارزشمندترین موزه‌های تهران و ایران است که شاید کمتر مورد توجه مردم قرار گرفته باشد. در این موزه زیبا از نظر معماری، تاریخ موسیقی ایران‌ زمین و آلات و لوازم موسیقی ایرانی به نمایش در آمده است. ما هم در یک سری گزارش قصد داریم به معرفی بخش‌های مختلف این موزه بپردازیم و ضمن آشنایی با این موزه، با انواع سازهای ایرانی به نمایش در آمده در آن هم آشنا شویم. در قسمت اول این گزارش‌ها با ساز «قیچک» آشنا می‌شویم. با تصاویر کجارو از موزه موسیقی ایران همراه باشید.

موزه موسیقی ایران - قیچک

ویترین مربوط به ساز زهی قیچک

در موزه موسیقی یک ویترین به سازهای قیچک اختصاص دارد و در کنار ۴ ساز قیچک، دو ساز یروتی و چنگ قوطی هم به نمایش در آمده است.

موزه موسیقی ایران - قیچک
چنگ (قیچک - کمونچه)، بردسیر (کرمان)

اگرچه قدمت سازهای به نمایش در آمده در این بخش از موزه ذکر نشده است، اما مشخص است که همه آن‌ها قدیمی و اصیل هستند و روی آن‌ها تزیینات زیبایی نقش بسته است.

موزه موسیقی ایران - قیچک
قیچک، بلوچستان

قیچک سازی زهی است که کاسه و دسته آن از جنس چوب توت یا گردو ساخته می‌شود و سیم‌های آن فلزی بوده و با آرشه نواخته می‌شود.

موزه موسیقی ایران - قیچک
چنگ (قیچک)، جیرفت (کرمان)

ساز قیچک مربوط به نواحی شرق و جنوب شرق و جنوب ایران است. این ساز در استان‌های سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان از دیرباز نواخته می‌شود و بخش مهمی از موسیقی سنتی و بومی این ناحیه‌ها را شامل می‌شود.

موزه موسیقی ایران - قیچک
چنگ (قیچک)، منوجان (کرمان)

علاوه بر ایران، این ساز در شمال افغانستان هم رواج دارد و در محفل‌ها و مراسم عروسی و جشن‌ها نواخته می‌شود. 

موزه موسیقی ایران - قیچک
یروتی، منوجان (کرمان)

ساز یروتی، ساز دیگری است که در این ویترین به نمایش در آمده است. این ساز مربوط به شهرستان منوجان استان کرمان است. یروتی دارای سه یا چهار سیم است و کاسه گرد آن با پوست پوشانده می‌شود.

موزه موسیقی ایران - قیچک
چنگ قوطی، چاه دادخدا (کرمان)

ساز چنگ قوطی ساز دیگری است که در این قسمت از موزه موسیقی به نمایش در آمده است. این ساز بر خلاف قیچک و یروتی، کاسه‌ای از جنس فلز دارد و آرشه آن هم از جنس فلز است. این ساز كه قدمت آن معلوم نیست در مناطقی چون منوجان، قلعه گنج، رودبار و كهنوج كرمان تنها توسط ۳۰ نوازنده نواخته می‌شود. در این مناطق ابتدا سازی كه آن را چنگ می‌نامیدند، استفاده می‌شده است. بعدها با آمدن قیچک محلی نام چنگ را بر قیچک محلی نهاده‌اند و در واقع چنگ اصطلاح محلی قیچک است.

آیا شما قبلا نوای سازهای به نمایش در آمده در این گزارش را شنیده‌اید؟ تجربه خود را از شنیدن صدای آن‌ها با کجارو و خوانندگان ما در میان بگذارید.

منبع کجارو
برچسب‌ها موسیقی فرهنگ موزه

دیدگاه ها  

    عضو کانال تلگرام کجارو شوید